Aktivnosti

22.05.2018. godine

Muzeji za 10

PTT muzej je i ove godine učestvovao u manifestaciji „Muzeji za 10“, koja je održana od 14. do 20. maja. Povodom obeležavanja Evropske noći muzeja, u subotu 19. maja, muzej je radio od 10.00 do 24.00 časa. U prepodnevnim časovima održana je dečija radionica „Ptičija bojanka“. U radionici je učestvovao veliki broj dece, koja su ukrašavala, a zatim i kačila šablone ptica na ukrasno drvo.

U poslepodnevnim i večernjim časovima, posetiocima našeg muzeja, organizovano je stručno vođenje na svaka dva sata. Svi posetioci fotografisani su za personalizovanu poštansku marku, koju su, uz komplet prigodnih poštanskih razglednica, dobili na poklon.

Muzeji za 10

Muzeji za 10

Muzeji za 10

Muzeji za 10

Dečija radionica

Dečija radionica

Dečija radionica

Dečija radionica

07.09.2016. godine

Pošta, vesnik nade i beznađa

Tribina „Kultura putem pošte” održana 7. septembra u PTT muzeju, bila je posvećena temi „Srbija u Velikom ratu – Srbi i Francuzi u Severnoj Africi 1916. godine”, a povodom 100-te godišnjice od iskrcavanja srpske vojske u Severnoj Africi. Predavač je bio prof. dr Milan Radovanović, redovni profesor Mašinskog fakulteta u Beogradu i jedan od najznačajnijih srpskih kolekcionara poštanskih maraka.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, pozdravljajući brojne posetioce istakla je da je Srbija na dostojan način obeležila vek od izbijanja Prvog svetskog rata, podsetivši na istorijsku činjenicu da je uvek delila civilizacijske ciljeve naprednih država i u svetskim ratovima učestvovala na strani branitelja slobode.

„Saznaćemo večeras da je pošta za srpske vojnike u ovim dalekim krajevima u to tragično vreme bila vesnik sreće i nesreće, nade i beznađa, a neretko su dolazeća pisma služila podizanju morala naše vojske”, navela je Petrovićeva.

Prof. dr Milan Radovanović napisao je tri filetalističke monografije na temu „Srbija u Velikom ratu”, a još dve monografije su mu u pripremi za štampu, tako da je kroz istoriju srpske pošte u Prvom svetskom ratu obradio sve najznačajnije elemente i malo poznate detalje ovih istorijskih događaja.

„Francuzi su omogućili oporavak i spasenje naših ranjenih, iznemoglih i bolesnih vojnika. U prvom trenutku, početkom 1916. godine, čak 14.000 stiglo je u Severnu Afriku, a kasnije su svi ranjeni dolazili tamo na oporavak. U toj situaciji Francuzi su učinili izuzetno puno za Srbiju”, istakao je Radovanović.

Prof Dr Milan Radovanović

Prof Dr Milan Radovanović

Publika

Publika

06.07.2016. godine

Doprinos Nikole Tesle razvoju modernih telekomunikacija

Tribina „Kultura putem pošte” održana 6. jula u PTT muzeju, bila je posvećena doprinosu savremenim telekomunikacionim tehnologijama velikog srpskog naučnika i pronalazača Nikole Tesle, a predavač je bio dr Božidar Radenković, redovni profesor Fakulteta organizacionih nauka u Beogradu.

Pozdravljajući brojne posetioce u ime direktora Pošte Srbije Milana Krkobabića, Snežana Petrović, šef Kabineta, istakla je da su izumi Nikole Tesle izmenili svet iz korena te da su utkani u svaku poru našeg života.

„Nikola Tesla je autor više od 700 patenata registrovanih u 25 zemalja. Večeras imamo privilegiju da saznamo i mnoge nove pojedinosti o Tesli i njegovom radu, jer on je neiscrpna tema i inspiracija za čovečanstvo. I sam je tvrdio da je njegov život neprestano treperenje između agonije neuspeha i blaženstva uspeha, kao i da ništa nije primamljivije i važnije za proučavanje od prirode. Kako je i sam isticao – shvatiti taj veliki mehanizam, pronaći sile koje u njemu rade i zakone koji njime upravljaju, jeste najuzvišeniji zadatak uma čovečjeg”, navela je Petrovićeva.

Božidar Radenković je, između ostalog, govorio i o značaju društvenih mreža (Crowdfunding) u budžetiranju istraživačkih poduhvata Nikole Tesle, istakavši da se veliki srpski naučnik družio sa najbogatijim ljudima svog doba, kao što su Dž. P. Morgan, Džon Jakob Astor Četvrti (vlasnik čuvenog hotela „Valdorf Astorija”) i mnogi drugi. Nakon tragične smrti Džon Jakoba Astora na „Titaniku” Tesla jedno vreme ostaje bez finansijera, ali zato od Morganove ćerke En dobija bespovratnu pomoć od 160.000 dolara.

Urednik i voditelj programa „Kultura putem pošte” i kustos PTT muzeja Željko Sarić rekao je novinarima da je Nikola Tesla utemeljio sve ono što savremeno društvo koristi za telekomunikacije.

„Tesla je pre više od 100 godina napisao članak koji se zvao Svetski bežični sistem, u kome je u 12 tačaka izneo sve detalje onoga što danas svako dete može da koristi – od mobilne telefonije do društvenih mreža”, rekao je Sarić i dodao da je jedan od najvećih Teslinih pronalazaka toranj koji omogućava bežičnu komunikaciju u celom svetu, takozvani radio-grad, odnosno projekat Vordenklif na Long Ajlendu.

Dr Božidar Radenković

Dr Božidar Radenković

Publika

Publika

18.05.2016. godine

Kako je Srbija ušla u klasiku svetske filatelije

Tema tribine „Kultura putem pošte” održane 18. maja bila je 150-godišnjica objavljivanja prve poštanske marke u Srbiji, a gosti su uživali u video-prezentaciji i predavanju koje je održao Predrag Antić, potpredsednik Saveza filatelista Srbije.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, pozdravljajući prisutne u ime direktora Milana Krkobabića, istakla je da su se prve poštanske marke na šalterima srpskih pošta pojavile 1. maja 1866. godine. Bile su to marke za novine sa odštampanim srpskim grbom. U Beču su, 1. jula iste godine, odštampane marke za pisma sa likom kneza Mihaila.

„Reklo bi se da je cilj uvođenja poštanskih maraka bio pojednostavljenje tehnologije prijema pošiljaka, odnosno naplate poštarine. Međutim, presudnu ulogu imalo je pojavljivanje simbola suvereniteta – lika srpskog vladara i grba Kneževine Srbije na markama koje su dolazile do svakog građanina u Srbiji, a kasnije su putovale i po inostranstvu. Važno je reći i to da je štampanje maraka bilo proba za kovanje srpskog novca 1869. godine, na kome se nalazio potpuno isti lik kneza Mihaila Obrenovića”, navela je Petrovićeva.

Ona je dodala i da su filatelistička izdanja Pošte Srbije veoma cenjena, tražena i priznata u svetu zbog visokih umetničkih dometa. „Iako su mnoge zemlje prešle na kompjutersku izradu, kod nas se i dalje glavni deo posla obavlja na stari zanatski način, odnosno rade se umetničke slike ili crteži velikog formata, a zatim se svode na dimenzije marke. To potvrđuje i priznanje najlepše evropske poštanske marke za 2014. godinu, sa slikom srpskih gajdi. U konkurenciji 49 zemalja, onlajn glasanjem za pobednika je izabrana marka Pošte Srbije”, rekla je Snežana Petrović i dodala da „iako živimo u eri virtualnih pisama, ljudi neuporedivo više vole pisma koja donose poštari, ne samo što u njima ima duše već zbog markica koje su ukras koji vreme ne nagriza, već naprotiv, čija cena vremenom raste”.

Predrag Antić podsetio je da je prva poštanska markica u Srbiji nazvana „Grbuša” zbog grba Kneževine Srbije koji je prikazival

„U Beogradu su 1. maja 1866. godine odštampane prve dve novinske marke od jedne i dve pare, a 1. jula u Beču serija maraka sa likom kneza Mihaila Obrenovića. Po njima je Srbija ušla u klasiku svetske filatelije”, rekao je Antić i objasnio da je ta prva serija sadržala tri poštanske marke sa identičnim nacrtom štampanim u žutoj, ružičastoj i plavoj boji i nominalama od 10, 20 i 40 para.

Posebno je naglasio da su poštanske marke dale autentičan doprinos i pošti Srbije i čitavoj državi, što potvrđuje i činjenica da je Srbija bila osnivač Svetskog poštanskog saveza.

U muzičkom delu programa učestvovala je izvorna pevačka grupa KUD „Đoka Pavlović”.

Snežana Petrović

Snežana Petrović

Predrag Antić

Predrag Antić

KUD Đoka Pavlović

KUD Đoka Pavlović

Posetioci

Posetioci

26.05.2016. godine

Pošta nemi svedok istorije

Povodom 100-te godišnjice od iskrcavanja srpske vojske na Krf prof. dr Milan Radovanović, profesor Mašinskog fakulteta u Beogradu i jedan od najznačajnijih srpskih kolekcionara poštanskih maraka održao je 26. maja u PTT muzeju predavanje „Srbi na Krfu 1916. godine”.

Baveći se istorijom srpske pošte u Velikom ratu, profesor Radovanović je obradio i malo poznate detalje važnih istorijskih događaja, u kojima je poštanska služba imala važnu ulogu jer je vojnicima dizala ili rušila moral.

„Uloga pošte je nedovoljno cenjena u ratu. Pošta je bila vesnik sreće i nesreće, nade i beznađa. Pošta je bila nemi svedok istorije”, rekao je on.

„Malo je poznato da je prva ratna poštanska marka u Velikom ratu u svetu bila naša. Ona prikazuje kralja Petra na bojištu – slika koju je snimio ruski fotograf Semjuel Černov”, podsetio je Radovanović i naglasio da tribine kakva je bila ova u PTT muzeju doprinose da se sazna o vremenu kada je Kraljevina Srbija bila poštovana i cenjena i kada je imala saveznike.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, rekla je da je i Pošta Srbije na prigodan način obeležila stogodišnjicu Velikog rata, pokazujući trajno sećanje i poštovanje za sve one koji su položili svoj život na oltar slobode.

„Najpre smo organizovali izložbu „Jedinice veze Srpske vojske u Prvom svetskom ratu”, kojom smo pokazali koliko je važna i nezamenljiva uloga dobro organizovane poštanske službe kako na bojištu tako i u pozadini. Pošta je tokom rata bila jedina pouzdana veza između ljudi, a zahvaljujući sačuvanim pismima vojnika rodbini i prijateljima danas znamo kroz kakvu su golgotu prošli. I naše glavno filatelističko izdanje u Programu izdavanja prigodnih poštanskih maraka za 2014. godinu bilo je posvećeno stogodišnjici Velikog rata, a 2015. godine objavljeno je šest maraka u čast šest britanskih heroina koje su pomagale srpskom narodu i srpskoj vojsci”, naglasila je Petrovićeva.

Prof Dr Milan Radovanović

Prof Dr Milan Radovanović

Publika

Publika

12. – 21.05.2016. godine

PTT muzej u manifestaciji „Muzeji Srbije, deset dana od 10 do 10”

PTT muzej učestvovaće u manifestaciji „Muzeji Srbije, deset dana od 10 do 10” koja se ove godine održava od 12. do 21. maja. Centralna tema biće muzeji i lokalna zajednica pod sloganom „Moj muzej moj grad”. Publika će u planiranim programima moći besplatno da uživa tokom svih deset dana trajanja manifestacije, od 10 časova ujutru do 10 časova uveče.

Posetioci PTT muzeja moći će da pogledaju tematsku izložbu „PTT saobraćaj u Drugom svetskom ratu u okupiranoj Srbiji (1941–1945)” posvećenu funkcionisanju poštansko-telegrafsko-telefonskog saobraćaja u okupiranoj Srbiji. Na izložbi je prikazan deo bogate dokumentacione građe iz perioda Drugog svetskog rata, koja ilustruje kako je bila uređena i kako je funkcionisala PTT mreža u uslovima okupacije, kao i kakav je bio status PTT službenika i sa kojim su se sve problemima suočavali tokom obavljanja svojih dužnosti.

Zainteresovani će moći da pogledaju i stalnu postavku „Tačka spajanja”, hronološki prikaz razvoja pošte i telekomunikacija na teritoriji Srbije od Prvog srpskog ustanka do danas, sa eksponatima iz ovih oblasti (telegrafima, teleprinterima, pisaćim mašinama, vagicama, poštanskom kočijom, fotografijama i originalnim dokumentima).

Tokom manifestacije biće organizovano stručno vođenje kroz postavku i tematsku izložbu svakog dana u 12.00 i 17.00.

Za posetioce su pripremljeni i posebni programi: subota 14. maj u 12.00 časova dečja radionica „Napiši i pošalji pismo voljenima”; sreda, 18. maj u 18.30 časova tribina „Kultura putem pošte: Prva poštanska marka Srbije” (predavanje i prezentacija Predraga Antića, potpredsednika Saveza filatelista Srbije); subota, 21. maj, 12. Evropska Noć muzeja: deljenje prigodnih poklona svakom stotom i hiljaditom posetiocu.

Tokom trajanja manifestacije posetioci će imati priliku da se fotografišu za poštansku marku sa svojim likom koja će biti aplicirana na razglednice koje će dobiti kao suvenir.

27.04.2016. godine

Kompjuterska simulacija i 3D modeliranje originalnih patenata Nikole Tesle

Na šestoj tribini „Kultura putem pošte” posvećenoj životu i delu Nikole Tesle, posetioci PTT muzeja mogli su da vide kompjutersku simulaciju i 3D modeliranje originalnih patenata velikog srpskog naučnika.

Predavanje o Nikoli Tesli, praćeno video prezentacijom, održao je Vladan Vučković, profesor Elektronskog fakulteta u Nišu.

Pred posetiocima tribine odvijala se hronologija svih pronalazaka urađenih u 3D animaciji, koji su modelirani na osnovu originalnih materijala iz Muzeja „Nikola Tesla” u Beogradu. Najpre je prikazana fontana od koje je i počeo čitav projekat, a zatim Teslini radovi iz oblasti energetike, Teslin brodić, kao i laboratorija u Kolorado Springsu. U drugom delu prezentacije, premijerno je prikazana Teslina laboratorija na Long Ajlendu, predstavljena u modernoj 3D tehnologiji.

Željko Sarić , organizator tribina „Kultura putem pošte” , najavio je akademiju povodom rođenja Nikole Tesle, koja će biti održana u julu i tokom koje će biti prikazani dokumentarni filmovi o velikom naučniku, kao i snimak baleta „Tesla i Katarina”.

Vladan Vučković

Vladan Vučković

Željko Sarić

Željko Sarić

Posetioci

Posetioci

Posetioci

Posetioci

19.04.2016. godine

O prirodi Tesline kreativnosti

Peta tribina „Kultura putem pošte”, ovoga puta sa temom „Život i delo Nikole Tesle – O prirodi Tesline kreativnosti” održana je 19. aprila u PTT muzeju. Predavanje je održao prof. dr Dejan Raković, redovni profesor Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Pošte Srbije, kazala je da ovo javno preduzeće, kao moderan i uspešan sistem integrisan u svetske tokove, organizuje predavanja o Nikoli Tesli kako bi podsetilo na značaj velikog naučnika „koji je gradio dela maštom, srcem i rukama”.

„Kažu da kreativnost smišlja nove stvari, a inovacije ih stvaraju. Što je najvažnije, rezultat je nešto novo, originalno i primenjivo. Upravo je sve to potvrdio Nikola Tesla koji je razumeo da opšte dobro, za razliku od ličnog, nije ograničeno životnim vekom, a svojim izumima, poverivši ih na korist svih, obezbedio je dug život kroz buduće generacije”, istakla je Petrovićeva.

Cilj predavanja je da se objasni način na koji je Tesla pristupao fenomenima u svetu, objasnio je profesor Raković i rekao. „Govorio sam o njegovoj kreativnosti za koju se interesujem po liniji istraživanja svesti, jer Tesla je bio naučnik specifičan po načinu na koji je otkrivao. Njegov rad je karakterisalo udubljivanje u pitanje koje ga muči, pokušavajući da vizualizuje problem, da bi u svesti dobio gotov odgovor. To je putokaz funkcionisanja svesti u njenim izmenjenim stanjima, što bi moglo da se iskoristi u edukaciji budućih generacija”.

Željko Sarić, organizator tribine „Kultura putem pošte”, kazao je da je Pošta jedino javno preduzeće u Srbiji koje je pokrenulo serijal predavanja povodom 160-godišnjice od rođenja Nikole Tesle i najavio da će predavanja povodom veka od iskrcavanja Srba na Krfu, kao i ciklus posvećen istoriji jezika i pismenosti.

U PTT muzeju je demonstriran rad Teslinog jajeta, transformatora-varničara i merdevina, koje su prikazali Radomir Putnik i Branislav Juranović, dok su u muzičkom delu programa učestvovali Đurđa Mihić i Marko Petković Majer, učenici Muzičke škole „Stanković” iz Beograda iz klase profesorke Olivere Jovanović, koji su nastupili sa operskom arijom „Vesela udovica”.

Prof. Dr Dejan Raković

Prof. Dr Dejan Raković

Publika

Publika

23.03.2016. godine

O Teslinim radovima iz oblasti mašinstva

Tribina „Kultura putem pošte – Život i delo Nikole Tesle”, posvećena oblasti Teslinih radova u mašinstvu, održana je 23. marta u PTT muzeju.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, istakla je da Pošta Srbije nastoji da podrži sve ono što čini bitan deo kulturnog identiteta naše zemlje, i to na odgovoran i društveno prihvatljiv način. „Upravo zato smo večeras ovde – obeležavamo 160 godina od rođenja jednog od najvećih naučnika, čiji su pronalasci zauvek promenili svet, i još ga menjaju, a po njegovoj nesebičnoj želji vlasništvo su čitave ljudske civilizacije. Njegovi izumi zasnovani na naizmeničnoj struji postali su temelj celom razvoju elektrotehnike. Poznato je da se proizvode automobili na struju po projektima Nikole Tesle, a mi ćemo večeras imati priliku da pogledamo video prezentaciju projekta i modela srpskog električnog automobila, koji bi uskoro mogao da postane naša realnost”, istakla je Petrovićeva.

Ješa Erčić, izvršni direktor Privredne komore Srbije, naglasio je da nam je Tesla ukinuo mrak i uneo svetlost u naš svakodnevni život. „On je svojim pronalascima ušao među besmrtne i dan-danas daje inspiraciju naučnicima širom sveta”, rekao je Erčić i poželeo da sa aerodroma „Nikola Tesla” srpska pamet poleti u svet, kako bi tamo osvojila nagradu za znanje, ali i da se zatim vrati i doprinese razvoju naše zemlje.

O istraživanjima Tesle u oblasti mašinstva govorio je Miroslav Benišek, profesor Mašinskog fakulteta u Beogradu, koji je istakao da je Tesla i u toj oblasti napravio grandiozna dela. „Od 1900. godine isključivo je radio u mašinstvu i nije išao uhodanim putevima kojima su išli inženjeri toga vremena, nego je pronalazio neistražene puteve da napravi mašine za razmenu energije između mehaničkog sistema i fluida.” Ova Teslina istraživanja su dugo bila gurnuta na stranu, međutim „iako je nesumnjivo da je u oblasti elektrotehnike učinio vanredna dela, i da nije, sigurno bi u nauci bio zapamćen po svojim ostvarenjima u oblasti mašinstva”, smatra Benišek.

Video prezentaciju projekta i modela srpskog električnog automobila predstavili su glavni inženjer Goran Janković i glavni menadžer Slavko Vujović, dok su demonstraciju rada modela Teslinog jajeta, Teslinog transformatora – varničara i Teslinih merdevina prikazali Radomir Putnik i Branislav Juranović.

U muzičkom delu programa učestvovali su Ansambl za ranu muziku „Jokulatores Slavenses” iz Muzičke škole „Josip Slavenski” na čelu sa profesorkom Anom Mladenović, Konstantin Valterliker na renesansnoj lauti i guslar Nikola Đapić.

Ješa Erčić

Ješa Erčić

Miroslav Benišek

Miroslav Benišek

Jokulatores Slavenses

Jokulatores Slavenses

Posetioci

Posetioci

24.02.2016. godine

O životu i delu Nikole Tesle

Druga tribina posvećena genijalnom srpskom naučniku započela je malim performansom – Teslinim munjama i pesmama iz rodnog kraja velikog naučnika u izvođenju ličke pevačke grupe „Plitvice”.

Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, kazala je da Pošta Srbije, kao sistem koji je profitabilan, koji raste i razvija se, i kao najuspešnije javno preduzeće sa tradicijom dugom preko 175 godina, pored poslovnih izazova vodi računa i o plemenitim ciljevima šire društvene zajednice.

„Podržavamo sve ono što čini bitan deo identiteta našeg naroda i to na odgovoran i društveno prihvatljiv način. Pamtimo i slavimo velike ljude i njihova dela, koja svima nama treba da služe kao primer i kao putokaz. Stošezdeseta godišnjica rođenja Nikole Tesle povod je da se dodatno upoznamo sa radom čoveka bez čijih bi izuma današnji život bio nezamisliv. Istovremeno, njegova ličnost je veoma kompleksna, specifična te izaziva veliko interesovanje kako u Srbiji tako i u celom svetu”, istakla je Snežana Petrović.

Profesor Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu dr Milić Stojić kazao je da je predavanje povodom obeležavanja 160. godišnjice rođenja Nikole Tesle posvetio uticaju i doprinosu ovog genijalnog naučnika razvoju elektrotehnike.

„Ovo je godina kada se proslavlja Nikola Tesla i tim povodom, mnoge institucije u Srbiji i Republici Srpskoj organizuju manifestacije i predavanja”, rekao je Stojić, i dodao da se Tesla, zahvaljujući više stotina pronalazaka, smatra jednim od najvećih pronalazača.

„Njegovi najveći pronalasci su asinhroni motor, pionirski doprinos razvoju polifaznog sistema naizmeničnih struja koji vlada celim svetom i kasnije razvojem visokofrekventnih signala i njihovom korišćenju na radiju”, dodao je Stojić.

Kustos PTT muzeja i organizator tribine „Kultura putem pošte” Željko Sarić rekao je da je Javno preduzeće „Pošta Srbije”, kome pripada i PTT muzej, pokrenulo tribinu u okviru koje će biti organizovan serijal predavanja posvećen 160. godišnjici rođenja Nikole Tesle, dok je za maj planirana serija predavanja povodom štampanja prve poštanske marke u Srbiji.

Demonstraciju rada modela Teslinog jajeta i Teslinog transformatora-varničara prikazali su Radomir Putnik i Branislav Jovanović.

Vladan Vučković

Prof. dr Milić Stojić

Željko Sarić

Željko Sarić

Posetioci

Veliko interesovanje za tribinu

Posetioci

Mini performans

26.01.2016. godine

Tribina „Kultura putem pošte” u PTT muzeju posvećena Nikoli Tesli

Tribina „Kultura putem pošte”, održana 26. januara u PTT muzeju, ovoga puta bila je posvećena velikom srpskom naučniku i pronalazaču Nikoli Tesli. Prvi put je emitovan snimak govora gradonačelnika Njujorka Fjorela La Gvardije na njujorškom radiju 10. januara 1943. godine u Teslinu čast, video materijal o hronologiji Teslinog života i rada, kao i snimak unošenja njegovog kovčega u Katedralu svetog Jovana Bogoslova u Njujorku, koja je ustupljena za opelo i sahranu.

Veliki broj posetilaca je, u ime Milana Krkobabića, direktora Pošte Srbije, pozdravila Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, i izrazila zadovoljstvo što će zainteresovanima na ovaj način biti približen lik i delo Nikole Tesle i podsetiti ih na njegov veliki doprinos nauci i tehnologiji krajem 19. i početkom 20. veka.

„Prošle su 73 godine od smrti ovog, ne samo našeg već i svetski priznatog naučnika, ali njegova dela čine ga zauvek živim – pronalazač je obrtnog magnetnog polja, polifazne naizmenične struje, generatora i kompletnog sistema proizvodnje i distribucije električne energije bez koje se danas život ne bi mogao zamisliti. Pošta Srbije kao sistem koji je profitabilan, koji raste i razvija se i kao najuspešnije javno preduzeće sa tradicijom dugom 175 godina nastoji da podrži sve ono što čini bitan deo identiteta naše zemlje i to na odgovoran i društveno prihvatljiv način. Zato smo večeras ovde, da odamo poštu Srbinu koji je ostavio neizbrisiv trag u svetu, da slavimo i uvažavamo najbitnije ličnosti”, naglasila je Snežana Petrović.

Direktor muzeja „Nikola Tesla” dr Branimir Jovanović izrazio je zadovoljstvo zbog učešća na ovoj tribini i ocenio da se specifičnost ličnosti Tesle i dalje proučava. „Tesla je jedna kompleksna ličnost koju, čini mi se, ne otkrivamo samo mi svaki dan, nego ceo svet. O toj njegovoj popularnosti na neki način svedoči i velika poseta koju imamo u muzeju, i to da najveći broj posetilaca čine stranci”, istakao je Jovanović. Željko Sarić, kustos PTT muzeja, istakao je da svi naučnici u svetu proučavaju rad Nikole Tesle i naglasio da će ova godina, u kojoj se obeležava 160 godina od njegovog rođenja, biti u znaku ovog velikana nauke. Dodao je da će u toku 2016. godine, jednom mesečno biti organizovane slične tribine, koje će tretirati razne zanimljive teme.

Branimir Jovanović

Branimir Jovanović

Snežana Petrović

Snežana Petrović

Ličani

Ličani

Posetioci izložbe

Posetioci izložbe

17.12.2015. godine

Predstavljen strip „Prenošenje poruka kroz vekove”

Na tribini „Kultura putem pošte” – „Istorija komunikacija kroz umetnost stripa”, održanoj 17. decembra u PTT muzeju, predstavljen je strip „Prenošenje poruka kroz vekove”, mr Dragana Bosnića.

Strip kojim se prikazuje istorija komunikacije od najstarijih vremena do danas, nastao je saradnjom profesora Bosnića i PTT muzeja, koji mu je stavio na raspolaganje fotografije i arhivski materijal o istoriji poštanskog, telegrafskog i telefonskog saobraćaja.

Pozdravljajući posetioce tribine u ime direktora Pošte Srbije Milana Krkobabića, Snežana Petrović, šef Kabineta direktora Preduzeća, istakla je da je PTT muzej pravo mesto za ovakav događaj i da je ovo prvo u nizu predavanja koje će biti organizovano u narednom periodu.

„Pošta Srbije, kao najuspešnije javno preduzeće, nastoji da podrži sve ono što čini bitan deo kulturnog identiteta naše zemlje, i to na odgovoran i društveno prihvatljiv način. Tradicija duga 175 godina i naši rezultati poslovanja potvrđuju Poštu kao važan stub srpske privrede i države. Pošta je sistem koji je profitabilan, koji raste, razvija se i koji će nastaviti da podržava srpsku umetnost i kulturu, ali i da promoviše svoju istoriju i tradiciju”, rekla je Snežana Petrović.

Željko Sarić, organizator tribine, ocenio je da su u stripu obrađeni malo poznati detalji o prenošenju poruka kroz vekove, kao i da, osim toga što ima umetničku vrednost, ovaj strip ima i edukativnu ulogu „zato što na interesantan način prikazuje istoriju civilizacije”. Sarić je i najavio da će sledeće predavanje ticati istorije pismenosti i pisma.

Dragan Bosnić, inače profesor na Visokoj školi Srpske pravoslavne crkve, objasnio je da je strip rađen 1993. godine „iz čistog inata prema sankcijama Srbiji, kako bi se pomenule stvari koje se tiču srpskog naroda” i da je objavljivan te godine u Politikinom Zabavniku. On je dodao da su u stripu objašnjeni istorijski događaji „mnogo bolje nego kroz nastavu istorije”. Kako je naveo, svaka slika u stripu „nosi hiljadu reči” i prikazana je u formi koja je dostupna svima.

Dragan Bosnić

Dragan Bosnić

Željko Sarić

Željko Sarić

Snežana Petrović

Snežana Petrović

Strip

Strip

15.09. – 15.10.2015. godine

Izložba „160 godina telegrafa u Srbiji” u Zavičajnom muzeju Aleksinac

Izložba PTT muzeja „160 godina telegrafa u Srbiji” otvorena je 15. septembra u Zavičajnom muzeju Aleksinac – galeriji Centra za kulturu i umetnost u Aleksincu, ul. Dušana Trivunca 15.

Na izložbi je prikazano 79 eksponata koji ilustruju početke telegrafije u Srbiji (Morzeovi telegrafski aparati, relea, tasteri, izolatori) i originalna dokumenta i fotografije koja se odnose na rad pošte i telegrafa u Aleksincu, koji je u 19. veku bio važno pogranično mesto, sa poštom, karantinom i carinom.

Zbog značaja Aleksinca u to vreme, prva telegrafska linija u Srbiji za unutrašnji i međunarodni telegrafski saobraćaj, kao važna komunikaciona veza između Evrope i Istoka, izgrađena je upravo između Beograda i Aleksinca.

Uz originalne eksponate postavljeno je i 13 plakata, sa fotografijama i tekstovima u vezi sa prvim telegrafskim linijama i razvojem telegrafije u 19. i 20. veku, uz osvrt na značajne ličnosti iz te oblasti.

Pošta Srbije ove godine izložbom „160 godina telegrafa u Srbiji” obeležava značajan datum u istoriji telegrafije koja predstavlja najraniji organizovani sistem brze komunikacije na daljinu.

Prvim telegramom, koji je 3. aprila 1855. godine poslat iz Kragujevca za Beograd u 12 sati i 45 minuta, započet je telegrafski saobraćaj. Samo osam dana kasnije poslata je prva depeša iz Aleksinca za Beograd, a nakon toga telegrafske stanice dobijaju i Jagodina, Negotin, Smederevo, Knjaževac Požarevac, Negotin, Šabac, Čačak... Izložba će trajati do 15. oktobra, a radno vreme Muzeja je od 8 do 20 časova.

05.06. – 30.09.2015. godine

Izložba „175 godina srpske pošte”

Izložbom „175 godina srpske pošte” PTT muzej obeležava značajan jubilej Pošte Srbije, sistema koji već 175 godina stub i nosilac tehnološkog, privrednog i ekonomskog razvoja naše zemlje.

Na tlu današnje Srbije pisma su dva milenijuma prenošena samo u ime i za račun državne uprave, a onda je Mihailo Obrenović, knez srpski, potpisao ukaz o otvaranju prve pošte u Beogradu. Na taj način je i svakom srpskom podaniku bilo omogućeno da uživa prednosti javnog poštanskog saobraćaja.

Od 25. maja 1840. godine (po starom kalendaru) svaki građanin je mogao da preda svoje pismo, po unapred određenim uslovima, da bi ga pošta prenela onome kome ga je on uputio, u bilo koje mesto u Srbiji. Bio je to civilizacijski pomak u poštanskom saobraćaju, ali i demokratizacija jedne državne službe, jer je državni saobraćajni sistem stavljen u službu potreba svakog srpskog građanina.

Na panoima izloženim u PTT muzeju odabrani su najvažniji trenuci, bitni događaji u razvoju našeg poštanskog, telegrafskog i telefonskog saobraćaja. Oni su prikazani ilustracijama (slikama, fotografijama, dokumentima) ali i tekstom, opisom tih događaja. Jedan broj eksponata na izložbi može se za tren detaljnije prikazati na nekoliko metara dalje, u stalnoj postavci PTT muzeja „Tačka spajanja”, ili opisati pričom vodiča.

Osim najvažnijih događaja, predstavljene su i ličnosti koje su razvoju srpske pošte dale značajan doprinos. Poštanski veterani su prikazani svojim likom i biografijom.

09.05. – 18.05.2015. godine

Muzeji Srbije od 10 do 10

U manifestaciji "Muzeji Srbije od 10 do 10" koja se održava u periodu od 09. do 18. maja, PTT muzej biće otvoren za posetioce od 10.00 do 22.00 časa, uz sledeći program:

  • stalna postavka "Tačka spajanja"; hronološki prikaz razvoja pošte i telekomunikacije na teritoriji Srbije, od Prvog srpskog ustanka do danas, sa esponatima iz ovih oblasti – telegrafima, teleprinterima, pisaćim mašinama, vagicama, poštanskom kočijom, fotografijama i originalnim dokumentima;
  • tematska izložba "160 godina od uvođenja telegrafskog saobraćaja u Srbiji";
  • fotografisanje posetilaca i apliciranje fotografije u vidu poštanske marke na razglednice koje se dobijaju kao suvenir.

Svakog dana, tokom trajanja manifestacije organizovano je stručno vođenje kroz postavku u 13.00 i 17.00 časova i stručno vođenje kroz tematsku izložbu, u 14.00 i 18.00 časova.

Posebni programi:

  • 09. maj, dečja radionica "Napiši i pošalji pismo voljenima" od 12.00 do 13.00 časova;
  • 12. maj, u 19.00 časova (do 20.00 časova), predavanje konzervatora "Način i metode zaštite kulturnih dobara-muzejskih predmeta" (konzervatori Željko Levnaić i Saša Živić);
  • 14. maj, u 19.00 časova (do 20.00 časova), predavanje „Zaštita kulturnog nasleđa u bibliotekama“ (predavač Gorica Škipina bibliotekar na zaštiti kulturnog nasleđa iz Narodne biblioteke Srbije);
  • 16. maj, evropska Noć muzeja;
    • stručno vođenje kroz postavku i tematsku izložbu;
    • deljenje prigodnih poklona svakom stotom i hiljaditom posetiocu;
    • prigodni koncert KUD "Đoka Pavlović" u 21.00 do 21.30 časova;
  • 18. maj, Međunarodni dan muzeja, u 19.00 časova (do 20.00 časova), predavanje o poštanskim markama (Srbijamarka).

03.04. – 18.05.2015. godine

Izložba „160 godina od uvođenja telegrafskog saobraćaja u Srbiji”

Izložbom „160 godina od uvođenja telegrafskog saobraćaja u Srbiji” PTT muzej obeležava značajan jubilej telegrafije (1855–2015), bogato ilustrujući razvoj ovog organizovanog sistema brze komunikacije na daljinu.

Posetioci PTT muzeja će od 3. aprila do 18. maja moći da vide brojne telegrafske aparate, od najranijih tipova do kasnijih modela (Morzeov, Hjuzov i Bodoov telegraf), zatim delove za aparate, tastere, releje, baterije, izolatore, kablove, originalna dokumenta koja se odnose na zakonsku regulativu ove oblasti, razne ukaze o postavljenju, obrasce telegrama, priznanice, zanimljive fotografije telegrafista i telegrafskih stanica.

Uvođenje telegrafa u Srbiji 1855.

Prvi telegrafi u Srbiji pojavili su se svega 11 godina nakon primene u svetu (1844. godine uspostavljena je telegrafska veza između Baltimora i Vašingtona).

Ideja o uvođenju javnog telegrafskog saobraćaj u Srbiji rodila se 1854. godine, s jedne strane zbog zadovoljenja unutrašnjih privrednih potreba naplatom tranzitnih taksi, a s druge strane da se izađe u susret pojedinim evropskim državama koje su tražile najkraću vezu sa Istokom.

Godine 1854. u Beč je poslat Milivoje Petrović-Blaznavac radi nabavke telegrafskih aparata i angažovanja stručnjaka. Početkom novembra u Srbiju su došli komesar Austrijske telegrafske uprave dr Milicer i inženjer Erazmus Klominek sa potrebnim telegrafskim materijalom. Na utvrđenoj trasi Beograd–Aleksinac i odvajanju linije od Jagodine do Kragujevca, već su bili raspoređeni stubovi i radne ekipe su započele sa ukopavanjem stubova i montiranjem žice. Ova linija podignuta je za nepuna četiri meseca i bila je dugačka 26 milja.

Telegrafska štacija u Beogradu prvo je uspostavila vezu sa Zemunom, koji je bio u sastavu Austrije, i na taj način je otpočeo međunarodni telegrafski saobraćaj. Kablovi su bili prevučeni, na stubovima, preko Save. Saobraćaj je zaživeo 17. marta (po starom kalendaru) 1855. godine depešom koja je u Beograd prispela tačno u 17.05. Do tada su depeše iz Beča za Beograd primane u Zemunu i čamcima prevožene u Beograd. Veza sa Austrijom išla je linijom: Zemun–Petrovaradin–Segedin–Pešta–Bratislava–Beč.

Plan je bio da se prva telegrafska veza u unutrašnjem saobraćaju uspostavi između Beograda i Aleksinca. Međutim, na liniji kod Jagodine došlo je do kvara, te je prvi telegram poslat iz Kragujevca, 3. aprila 1855. godine u 12.45, dok je 11. aprila poslata prva depeša iz Aleksinca za Beograd. Ova telegrafska veza išla je linijom: Beograd–Smederevo–Batočina–Bagrdan–Jagodina–Kragujevac–Ražanj–Aleksinac. Nakon Beograda, Aleksinca i Kragujevca, telegrafske stanice dobijaju i Jagodina, Negotin, Smederevo, Knjaževac Požarevac, Negotin, Šabac, Čačak, a potom i ostali gradovi.

Prvi telegrafski propisi i zakoni

Prvi telegrafski propisi doneti su u maju 1855. godine i odnosili su se na zaštitu novopodignutih telegrafskih linija. Sami čuvari linija – panduri, angažovani su nešto ranije, u novembru 1854, i bili su zaduženi da obilaze linije, čuvaju ih i vrše potrebne popravke. Doneto je i naređenje da se telegrafski stubovi zagrade šibljem i trnjem, kako ih stoka ne bi upropastila.

Uporedo sa pripremnim radovima na podizanju telegrafske linije, Popečiteljstvo vnutrenih dela preduzelo je mere da se izradi i posebni „Kaznitelni zakon” za zaštitu telegrafskih postrojenja.

Prvi „Telegrafičeski zakon” usvojen je januara 1855. godine.

„Nastavljenija za telegrafska nadležateljstva” doneta su aprila 1855. godine.

Propise je sačinio dr Milicer, a dopunio i preveo na srpski jezik načelnik Poštanskog odeljenja Herkalović. Prema ovim propisima, telegrafska služba se obavljala sve do 1868, kada je doneto novo „Nastavljenije za telegrafske štacije”.

Od maja 1856. godine datira „Uredba o odpravljanju zvaničnih depeša na Srbskim telegrafičeskim linijama”.

„Kriminalni (kaznitelni) zakonik za Knjažestvo Srbiju” na snazi je od 29. marta 1860. godine i u njemu su odredbe o bezbednosti telegrafskih postrojenja.

Prvi potpuni telegrafski zakon donet je 1867. godine.

Uvođenje Hjuzovih i Bodoovih telegrafa

Godine 1891. u Srbiji su u javni saobraćaj uvedeni telegrafski aparati profesora Dejvida Hjuza. Ovaj telegraf imao je 28 dirki kojima su se slova ispisivala direktno na papir.

Prvi kursevi bili su otvoreni u Beogradu 1888. godine i Nišu 1889. godine, a prve obuke držali su Vahram i Šahin. Kasnije su za obuku otvorene i takozvane „Hjuzove škole”.

Preko Hjuzovog telegrafa moglo je da se otprema od 120 do 160 znakova u minuti.

Beograd je do 1914. preko ovih aparata održavao veze sa Peštom, a povremeno sa Nišom, Sofijom i Sarajevom.

Pred Prvi svetski rat u zemlji je bilo 485 Morzeovih i 15 Hjuzovih aparata, a kasnije je od saveznika nabavljeno još pet Hjuzovih aparata.

Emil Bodo izumeo je telegraf koji je mogao da otprema do pet telegrama istovremeno.

Na njemu je radilo do četiri operatera, a tastatura se sastojala od pet tipki.

Značaj Bodoa je u tome što je izumeo kod, kasnije prihvaćen kao „međunarodni kod broj 1”, čiji je svaki karakter kombinacija pet ključeva – koda. Pri prijemu, ovi signali su se privremeno skladištili na pet elektromagneta, a zatim su se dekodirali i štampali na traku, što je u velikoj meri povećalo brzinu prenosa.

Srpska vlada je sa Krfa, tokom Prvog svetskog rata, organizovala da naši tehničari odu u Francusku na obuku za rad na ovim aparatima.

Prve Bodo garniture montirane su u Beogradu 1922. godine za vezu sa Italijom, a prvi kurs vodio je ruski izbeglica Čeborarev. Prvi aparat pušten je u rad na relaciji Beograd–Đenova, 1923. godine, a 1938. uspostavljena je veza Beograd–Pariz.

Preko Bodo dupleksne garniture moglo se prenositi do 360 znakova u minutu, a preko četvorokratne do 720 znakova.

Tokom balkanskih i Prvog svetskog rata, naša vojska je koristila bežičnu telegrafiju za potrebe vojnih operacija i održavanje veze sa saveznicima, a 1919. i 1924. počinju da rade prve radio-telegrafske stanice u državi.

Telegrafski aparati u Srbiji prestali su da se koriste pedesetih godina 20. veka; kada su ih potpuno zamenili teleprinteri.

09.10. – 09.12.2014. godine

Izložba „Svetski poštanski savez - 140 godina od osnivanja“

Povodom 140 godina od osnivanja Svetskog poštanskog saveza PTT muzej pripremio je izložbu, koju će publika biti u prilici da vidi u periodu od 09. oktobra do 09. decembra 2014. godine.

Na izložbi su prikazana dokumenta vezana za osnivanje Svetskog poštanskog saveza, kao i izdanja poštanskih maraka stranih poštanskih uprava iz 2012., 2013. i 2014. godine.

Svetski poštanski savez (SPS)(Union postale universelle) je međunarodna organizacija koja koordinira poštanske politike i pravila između zemalja članica, a time i svetski poštanski sistem.Svetski poštanski savez danas čine 192 zemlje članice, udružene u cilju jedinstvenog i kvalitetnog obavljanja međunarodnih poštanskih usluga.

Osnivanje Svetskog poštanskog saveza davne 1874. godine u Bernu ozvaničili su predstavnici 22 zemlje, među kojima se našla i Kneževina Srbija koja još uvek nije bila međunarodno priznata nezavisna država. Ova činjenica jasno govori o njenom značaju u tadašnjim evropskim i svetskim integracijama, kao i o ugledu koji je imala u tom trenutku.

Ova organizacija ceo svet povezuje u jednu celinu, stvarajući jedinstvenu teritoriju za uzajamnu razmenu pismonosnih pošiljaka. Savez se ne bavi unutrašnjim pitanjima organizacije i funkcionisanja poštanskog saobraćaja država članica, ali članice prihvataju obavezu da primenjuju regulativu Saveza u međunarodnom poštanskom saobraćaju.

Osnovni principi ove regulative su: jedinstvo poštanske teritorije, sloboda poštanskog tranzita i jedinstveni principi tarifiranja za međunarodne pismonosne usluge.

Istorijat

Od svojih početaka, Pošta kao društvena institucija ima međunarodni karakter. Tokom 17. i 18. veka, razmenu pošte između država regulisali su bilateralni sporazumi.

Međutim, u 19. veku, ovakva organizacija poštanskog saobraćaja, koja je podrazumevala mnogobrojne nacionalne poštanske tarife, različite zone udaljenosti, sisteme težina, kao i teškoće u vezi sa obračunom troškova u međunarodnom saobraćaju, nije više mogla da funkcioniše na takav način. Zbog toga su traženi načini da se organizacija, rast i protok poštanskih usluga poboljšaju, odnosno pojednostave.

Ovaj proces je započeo nacionalnim poštanskim reformama, od kojih je najznačajnija ona sprovedena u Velikoj Britaniji. Poštanska reforma Rolanda Hila (Sir Rowland Hill) iz 1837. godine zasnivala se na načelima primene niskih poštanskih tarifa, jedinstvenom tarifnom sistemu – po kojem je cena u domaćem saobraćaju zavisila samo od težine pisma i bez obzira na razdaljinu, kao i prvoj primeni poštanske marke kao sredstva plaćanja 1840. godine. Na ovaj način poštanski sistem je postao dostupan svim slojevima društva.

Na inicijativu Mongomeri Blera (Montgomery Blair), generalnog direktora pošta SAD, 1863. godine održana je prva poštanska konferencija u Parizu kojoj su prisustvovali delegati iz 15 zemalja. Značaj ove konferencije je veliki, budući da su donete odluke vezane za proširenje međunarodne poštanske saradnje i usaglašavanja u poštanskom saobraćaju.

U isto vreme, visoki poštanski funkcioner sa severa Nemačke, Henrih von Stefan (Heinrich von Stephan), sačinio je plan za osnivanje međunarodnog poštanskog saveza, a na njegov predlog, Vlada Švajcarske sazvala je međunarodnu konferenciju u Bernu, 15. septembra 1874. godine. Konferenciji su prisustvovali delegati iz dvadeset i dve zemlje.

9. oktobra iste godine – koji se u celom svetu slavi kao Svetski dan pošte – osnovan je Svetski poštanski savez. Iako još nije bila u potpunosti nezavisna država, među velikim zemljama osnivačima – potpisnicima ugovora, kao što su Austrougarska, Belgija, Danska, Egipat, Francuska, Grčka, Holandija, Italija, Luksemburg, Nemačka, Norveška, Portugal, Rumunija, Rusija, Sjedinjene Američke Države, Španija, Švajcarska, Švedska, Velika Britanija, Turska nalazila se i Srbija. Prvi naziv ove organizacije je bio General Postal Union, ali je već na sledećem zasedanju Skupštine 1878. godine, organizacija dobila naziv koji i danas nosi: Universal Postal Union – skraćeno, UPU.

Poštanska uprava Srbije dostavila je Ugovor i Pravilnik Narodnoj skupštini na ratifikaciju 12. februara 1875. godine.

Ključne odredbe Ugovora:

  1. Sa stanovišta međunarodnog poštanskog saobraćaja, teritorije svih zemalja članica Saveza čine jedinstveno područje. Ratifikacijom Ugovora zainteresovanih nacionalnih vlada, prestaju da važe sve odredbe bilateralnih ugovora.
  2. Ugovorom se reguliše međunarodni saobraćaj svih kategorija pismonosnih pošiljaka za koje su utvrđene jedinstvene stope težina i jedinstvena poštarina, bilo da je fiksna, ili u granicama utvrđenog minimuma ili maksimuma. Kao jedinica za težinu uzet je gram, a za monetu santim, odnosno franak.
  3. Sloboda tranzita je potpuno zagarantovana na području Saveza, a naknada za plaćanje tranzitnih troškova uprošćena je primenom sistema periodičnog brojanja pošiljaka. Na taj način, tranzitni troškovi nisu opterećivali pošiljku, već su dodatnu poštarinu poštanske uprave podmirivale iz redovno naplaćene poštarine.

Mladen Ž. Radojković (1932–1915)

Predstavnik Srbije na konferenciji i jedan od osnivača Svetskog poštanskog saveza, bio je Mladen Ž. Radojković, koji je zastupao Srbiju na više međunarodnih konferencija i kongresa.

Rođen je u Požarevcu 1832. godine, gde je završio osnovnu školu, a gimnaziju i licej u Beogradu. Godine 1866. postavljen je za sekretara Poštansko-telegrafskog odeljenja u Ministarstvu inostranih dela i počeo da predstavlja Srbiju na međunarodnim poštanskim i telegrafskim konferencijama i kongresima u Temišvaru, Beču, Budimpešti, Bernu, Parizu.

Radojković je bio čovek retke sposobnosti i obrazovanja. Govorio je nekoliko jezika i Srbija nije imala podesniju ličnost koja bi je predstavljala. Svi važniji događaji iz tog perioda istorije pošte u Srbiji vezuju se za njegovo ime.

Kao stručnjak za međunarodne telegrafske obračune, bio je angažovan u rešavanju telegrafskog spora između Srbije i Turske koji je trajao sedam godina. Njegovim zalaganjem i umešnošću spor je uspešno okončan 1866. godine.

U ime Srbije, u Pešti je sa predstavnicima Austrougarske, 1868. godine redigovao i potpisao prvu Poštansku konvenciju između ove dve zemlje. Konvencijom je, posle 34 godine, ukinuta austrijska pošta u Srbiji.

I posle penzionisanja, Radojković je bio vrlo aktivan: radio je kao honorarni prevodilac Ministarstva inostranih dela, nastavnik u poštansko-telegrafskoj školi i statičar Poštansko-telegrafskog odeljenja. U periodu od 1898–1899. godine, bio je i administrator Poštansko-telegrafskog vesnika, u kome je objavio i dva rada: „Istorija pošte u Srbiji” i „Epizoda iz prvih vremena naših telegrafa”.

Sastav, struktura i organi Svetskog poštanskog saveza

Od 1. jula 1948. godine, Svetski poštanski savez postao je specijalizovana agencija Ujedinjenih nacija, koja doprinosi širenju strategije i aktivnosti Ujedinjenih nacija vezanih za njen mandat i misiju promovisanja društvenog i ekonomskog razvoja.

Kongres je najviši organ Svetskog poštanskog saveza. Sačinjavaju ga ovlašćeni predstavnici vlada zemalja članica. Redovno se održava svake četvrte godine. Mandat Kongresa određen je Ustavom, Opštim pravilnikom i drugim obavezujućim aktima Saveza. Kongres je i zakonodavni organ, jer donosi izmene i dopune svih akata Svetskog poštanskog saveza.

Izvršni savet je posle Kongresa najznačajniji organ Saveza. Izvršni savet čini 41 član i u njemu su proporcionalno zastupljene sve zemlje članice, svih pet geografskih regiona koje bira Kongres. Sastaje se jednom godišnje u sedištu Saveza u Bernu, sa zadatkom da obezbedi kontinuitet u radu Saveza između dva Kongresa i nadgleda aktivnosti u okviru regulatornih, administrativnih, zakonodavnih i pravnih pitanja i daje predloge za donošenje propisa ili novih postupaka.

Savet za poštansku eksploataciju bavi se operativnim, ekonomskim i trgovinskim aspektima poštanskog poslovanja, pružajući pomoć i dajući preporuke zemljama članicama u cilju modernizacije i unapređenja poštanskih proizvoda. Sastavljen je od 40 članova koje bira Kongres i sastaje se jednom godišnje.

Svetska asocijacija za razvoj filatelije (WADP), posluje u Okviru Saveta i u cilju razvoja i promocije filatelije, prati kretanja na tržištu, analizira i prosleđuje informacije iolakšava usvajanje novih praksi.

Međunarodni poštanski biro je centralna poštanska služba u sedištu Saveza i radi pod nadzorom poštanske uprave Švajcarske. Međunarodni biro priprema rad Kongresa, administrativnih konferencija i specijalnih komisija i stara se o štampanju i raspodeli dokumenata koja dostavlja upravama zemalja članica.

Opšti principi Svetskog poštanskog saveza

U cilju bržeg razvoja i unapređivanja međunarodnog poštanskog saobraćaja, Svetski poštanski savez je usvojio i određene principe kao što su:

  • princip slobodnog protoka poštanskih pošiljaka na jedinstvenoj poštanskoj teritoriji, sastavljenoj od međusobno povezanih mreža;
  • princip prihvatanja jedinstvenih standarda kvaliteta i upotrebe novih tehnologija;
  • princip obezbeđivanja saradnje i međupovezanosti zainteresovanih strana;
  • princip zadovoljenja rastućih potreba korisnika;

Poštanska marka - vrednosnica i umetničko delo

Poštanska marka, žigosana poštanskim žigom u okviru poštanskog sistema neke zemlje, nalepljena na poštansku pošiljku, predstavlja potvrdu o naplaćenoj poštarini za određenu vrstu poštanske usluge, u prenosu pošiljke od pošiljaoca do primaoca.

Prva poštanska marka „crni peni” uvedena je maja 1840. godine u Velikoj Britaniji. Bila je to marka od jednog penija, crne boje, sa likom kraljice Viktorije.

Većina evropskih i vanevropskih zemalja prihvatila je uvođenje poštanske marke, a Kneževina Srbija prve poštanske marke štampa 1866. godine.

Vremenom je poštanska marka zbog izbora tema i motiva, kao i sve kvalitetnijem likovnom i grafičkom oblikovanju, postala vredno i traženo umetničko delo, preko koga su države predstavljale svoje uspehe i dostignuća u oblasti kulture, nauke, umetnosti, sporta, kao i informacije o istorijskim događajima i prirodnim lepotama svoje zemlje.

Na osnovu Svetske poštanske konvencije svi članovi Saveza razmenom dobijaju poštanske marke izdate od strane poštanskih uprava u tekućoj godine.

19.09. – 19.10.2014. godine

Izložba „Talasi kulture, društvo napretka”

Eksperimentalna radio-stanica profesora Đorđa Stanojevića, koja je služila kao nastavno sredstvo, prve radio-telegrafske stanice iz balkanskih ratova i Prvog svetskog rata, stanice za potrebe mirovnih pregovora u Francuskoj – prvi su koraci razvoja radiofonije.

Zbog njene važnosti za napredak društva, država preko resornog Ministarstvo pošta i telegrafa intenzivno nastavlja da obezbeđuje uslove za razvoj ove oblasti. Ministarstvo ima ulogu regulatora, propisuje standarde i pravilnike i daje finansijsku podršku, dok Pošta pruža svu neophodnu tehničko-tehnološku i logističku podršku, čime zauzima posebno mesto u novom vremenu – u epohi radija.

Posle Prvog svetskog rata država raspisuje konkurs za otvaranje radio-stanica i prvu koncesiju dobija kompanija Telegrafija bez žica. Ugovorom su postavljeni temelji radiofonije koji definišu programske, tehničke i finansijske pretpostavke.

Inženjeri Ministarstva pošta i telegrafa imaju odlučujuću ulogu prilikom instalacije uređaja i korišćenja stanice „Glavni radio-telegraf Beograd-Rakovica-Vračar”. Upravo zahvaljujući njihovoj veštini, 19. septembra 1924. šalju se prvi zvuci u etar. Samo šest meseci posle radio Pariza, Radio Beograd postaje jedan od retkih u malom i odabranom društvu radio emitera tadašnje Evrope.

I nastade radio

Beograd, 19. septembar 1924, 19 časova

„Alo, alo! Dobro veče, gospođe i gospodo. Prvi koncert radio-telefonije beogradske stanice sad će početi...“

Tako je počelo emitovanje prvog radio-programa iz studija u Knez Mihailovoj ulici broj 42. Dvosatni koncert pripremio je direktor Opere Stevan Hristić, a izveli su ga članovi Opere i Drame Narodnog pozorišta u Beogradu.

Izuzetan doprinos prilikom instalacije studija i emitovanja programa dali su inženjeri Ministarstva pošta i telegrafa Mihailo Simić i Dobrivoje Petrović. Mihailo Simić bio je ujedno i spiker prvog radio-programa.

Talasi saznanja

Svakog utorka, četvrtka i subote, od 18.45 do 19.45 prenošeni su koncerti, čitane vesti, servisne informacije, reklame, vodostanje i berzanski izveštaji.

Kasnije program počinje da se emituje svakodnevno, privlačeći sve više slušalaca.

Zbog popularnosti i omasovljene upotreba radija, u realizaciju programa uključuju se spikeri, reditelji, glumci, dramaturzi, pevači i književnici.

Novi programi su Čas humora, Čas za đake, predavanja o kuvanju, poljoprivredi i higijeni, reportaže „za pouku i razonodu“.

Talasi kulture

Radio postaje medij i medijum masovne kulture.

Nova umetnost tvorena zvukom, koji se tehničko-tehnološkim napretkom na daljine prenosi bez žica, pleni mogućnošću sinergije celokupnog kreativnog stvaralaštva.

Emituju se prve radio-drame, književnici čitaju svoja dela a u telefonskim uključenjima ispunjavaju se „želje slušalaca”.

Za potrebe muzičkog programa osnovani su Narodni orkestar, Tamburaški orkestar i Veliki simfonijski orkestar.

U radiju se formira diskoteka – kolekcija gramofonskih ploča, a nastaje radio-jezik, radio-izraz i radio-reportaža.

Prenose se koncerti simfonijske muzike, opere, narodne i muzike za igru.

Uživo, za sve

Radio prijemni aparati – čudo savremene tehnike i simbol novog doba – zauzimaju počasno mesto u svakom domu. Najviše slušalaca je među zanatlijama i trgovcima.

Ministarstvo pošta i telegrafa je regulisalo ovu oblast donošenjem više pravilnika o radio-aparatima za privatnu upotrebu. Građani su svoje radio-aparate prijavljivali u poštama, koje su imale spiskove pretplatnika, naplaćivale pretplatu i odgovarajuće takse, a jednom godišnje su formirale komisije za otkrivanje nelegalnog slušanja radio-programa.

Broj slušalaca je u stalnom porastu. Krajem marta 1929, radio ima 9.921 pretplatnika. Samo godinu dana kasnije, Radio Beograd sluša 23.500 pretplatnika.

09.09. – 30.12.2014. godine

Izložba „160 godina od rođenja Mihajla Pupina – život i delo”

Pošta Srbije se pridružuje obeležavanju 160 godina od rođenja velikog naučnika Mihajla Pupina (1854–1935) izložbom PTT muzeja „160 godina od rođenja Mihajla Pupina – život i delo”, na kojoj je prikazan razvojni put slavnog pronalazača pun iskušenja, osporavanja i dokazivanja, kao i njegova epohalna otkrića.

Pošta Srbije, kao institucija od društvenog značaja i jedan od najvažnijih nosilaca tehnološkog razvoja društva, na ovaj način poštuje i neguje uspomenu na delo jednog od najuglednijih svetskih naučnika XX veka.

Pronalasci Mihajla Pupina su doprineli modernizaciji komunikacija, posebno telekomunikacija. Istorijsku sliku o razvoju i kulturnom delovanju telekomunikacija, telegrafa i pošte, čuva PTT muzej, jedan od najstarijih muzeja te vrste u Evropi, osnovan 1923. godine.

Među brojnim otkrićima slavnog Banaćanina iz oblasti telekomunikacija ističu se: višestruka telegrafija (dva patenta, 12. avgust 1902), prenošenje električnih talasa (7. jun 1904), zvučni generator (2. decembar 1921), radioprijemni sistem visoke selektivnosti (10. maj 1922). Najveći komercijalni uspeh su imali Pupinovi kalemovi, koji su omogućili telefonske razgovore na velikim rastojanjima, pa čak i interkontinentalnim. Ovaj proces je po imenu svoga tvorca dobio naziv pupinizacija i podrazumeva specijalni postupak u žičnoj telefoniji, kojim se provodnicima mestimično dodaje samoindukcija pomoću Pupinovih kalemova.

Mihajlo Pupin zaslužuje veliko poštovanje i pažnju. Malo ko će njegovo delo i slavu prestići.


IZLOŽBA „160 godina od rođenja Mihajla Pupina – život i delo“ biće predstavljena javnosti :


Zrenjanin,
09.09. - 09.10. 2014. godine
Pošta 23101, Pupinova 1


Beograd
25.11. - 27.11.2014. godine.
22. telekomunikacioni forum Telfor 2014
Sava Centar, Milentija Popovića 9

05.07.2014. godine

Dečija radionica „Poštanski satić”

Svake prve subote u mesecu, počev od 5. jula, PTT muzej otvoren je od 11 do 19 časova za sve posetioce koji kroz stručne obilaske, razgovor sa kustosima, pitanja i odgovore, žele da saznaju nešto više o važnim događajima, prekretnicama i živopisnim pričama iz istorije srpske pošte. Vođenje kroz stalnu postavku “Tačka spajanja” i tematsku izložbu “Jedinice veze srpske vojske u prvom svetskom ratu” odvija se na svaka dva sata, u 13, 15 i 17 časova.

Radosna vest za roditelje i najmlađe posetioce! Započeli smo dečiju radionicu “Poštanski satić” u trajanju od jednog sata, namenjenu deci predškolskog i nižeg školskog uzrasta, od 3 do 10 godina.

Kako zapravo radi pošta? Ono što deca, a vrlo često i odrasli vide, samo je delić rezultata složenih tehnoloških procesa u sadašnjosti i dugog istorijskog razvoja pošte u trajanju od preko 170 godina. Dođite da se družimo, fotografišemo i zajedno doživimo veličanstvene trenutke iz naše poštanske istorije. Neka Vaša deca nauče, oslikaju, ispišu, zapakuju i na kraju sama pošalju svoje radove osobama koje najviše vole. Čekamo Vas svake prve subote u mesecu, od 12 do 13 časova.

“Poštanski satić ” počinjemo malom šetnjom kroz muzej, uz kratko zadržavanje pored zanimljivih muzejskih predmeta, pričajući deci poučne priče u vezi sa njima. Tu su stara poštanska kočija, maketa vagona voza za prenos pisama, telefoni sa ručkama i brojčanicima. Sledi fotografisanje za primenu na razglednicama, nakon čega deca i roditelji prelaze u prostoriju filatelističkih zbirki. Prostorija je uređena u stilu poštanske kancelarije, sa ormarićima, radnim stolovima, stolicama i čivilucima i ispunjena ostalim pratećim predmetima iz poštanske struke - pečatima, telefonima, upijačima za papir, vagama za merenje pisama i priborom za pisanje. Na odabranu temu, od kojih su samo neke “Dan u PTT muzeju” ili “Kako zamišljam poštu”, deca pišu i oslikavaju razglednice sa svojim fotografijama, prave crteže voštanim bojicama, flomasterima i dečijim pečatima sa likovima junaka iz crtanih filmova. Potom se uz pomoć roditelja, uče da kovertiraju i adresuju pisma, lepe poštanske markice i, ubacujući ih u pravo poštansko sanduče, šalju dragim osobama. Istovremeno, kustosi slikovito objašnjavaju put koji jedno pismo prolazi od poštanskog sandučića do primaoca. Našu kratku turu završavamo opraštajući se uz poklone za uspomenu.

Nemojte se iznenaditi! Kroz nekoliko dana, obradovaćete sami sebe ili nekog voljenog veselom šarenom pošiljkom.

07.06. – 07.09.2014. godine

Izložba „Jedinice veze srpske vojske u Prvom svetskom ratu“

Povodom sto godina od početka Prvog svetskog rata, PTT muzej pripremio je izložbu pod nazivom „Jedinice veze Srpske vojske u Prvom svetskom ratu”, koja će biti svečano otvorena u subotu, 7. juna, na Dan Pošte Srbije.

Na izložbi će biti prikazani eksponati, dokumenta i fotografije, najvećim delom iz fonda PTT muzeja, koje su korišćene u ratu ili su ilustrativne za ovaj period. Posetioci će, između ostalog, moći da vide srpske, francuske, austrijske i nemačke ratne dopisne karte, sa cenzornim žigovima i žigovima vojnih pošta, nemački telefon iz 1916. godine, ratni plen Moravske divizije sa Solunskog fronta, makete savezničkih aviona, prepariranog goluba-pismonošu, poljski telefon i poljski telegraf koji je koristila Srpska vojska u prvom svetskom ratu. Ratne prilike značajno su uticale na poštansku komunikaciju – prekinule su se redovne poštanske veze među zaraćenim stranama i na teritorijama zahvaćenim ratnim sukobima, a poštanska komunikacija odvijala se pod kontrolom vojnih vlasti i uz strogi nadzor.

Pošta kao institucija ima veoma značajnu ulogu u mirnodopskim uslovima, ali u ratnim vremenima, dobro organizovana poštanska služba neophodan je i nezamenljivi činilac na vojištu i u pozadini. Tokom Prvog svetskog rata, veliki doprinos na ovom polju dala je srpska pošta, kako u obučenom ljudstvu, tako i u tehnici – a o svemu tome svedoči nova izložba u PTT muzeju.

Prvih sedam radnih dana, po otvaranju izložbe, PTT muzej radi od 10 do 19 časova.

24.03. – 01.06.2014. godine

Izložba „Počeci radiofonije u Srbiji“

Povodom 90 godina Radio Beograda, PTT muzej priredio je izložbu "Počeci radiofonije u Srbiji".

Na izložbi su prikazani eksponati-radio aparati domaće proizvodnje i strane proizvodnje, kao i originalna dokumenta koja ilustruju godine ključne za razvoj radiofonije u Srbiji 1919., 1924. i 1928. godinu, a koja pružaju širu slika o ulozi države u razvoju radiofonije i uticajima ove oblasti na organizaciju države, njen privredni, tehnički i kulturni razvoj i privatni život korisnika.

Shvatajući mogućnosti i važnost radiofonije za napredak države i unapređenje društvenog života, država preko resornog Ministarstva pošta i telegrafa, intenzivno radi na razvoju ove oblasti u periodu između Prvog i Drugog svetskog rata.

"Sve stanice namenjene su javnoj radiofonskoj službi za negovanje i unapređenje nacionalne kulture i prosvete, za privredne i opšte državne i narodne potrebe. Svi ciljevi jedne radiofonske službe postižu se negovanjem književnog jezika, širenjem nauka, književnosti i umetnosti, vaspitavanjem naroda putem predavanja, prenošenjem državnih, nacionalnih i umetničkih priredbi opšteg značaja, priređivanjem i prenošenjem muzičkih izvođenja i pozorišnih predstava, reprodukcijom odabranih gramofonskih ploča i slično, objavljivanjem metereoloških, berzanskih, ekonomskih, sportskih i drugih vesti od interesa za našu privredu i širu javnost i širenjem dnevnih vesti od opšteg državnog i narodnog značaja. Davanje reklama može trajati najviše 20 minuta dnevno, a vrši se dva puta dnevno po deset minuta, posle objavljivanja dnevnih vesti i novinarskih izveštaja, odnosno metereoloških izveštaja i sportskih vesti. U reklame se ne računaju besplatni kratki oglasi u patriotskom i humanom cilju".
(nacrt Ugovora između Ministarstva pošta i telegrafa i Društva Radio Beograd A.D.)

Prve radio stanice u zemlji

Profesor Đorđe Stanojević izgradio je prvu radio stanicu u Srbiji. Predajnik stanice nalazio se u Fizičkom institutu u Kapetan Mišinom zdanju, a prijemnik u zgradi Klasne lutrije u Vasinoj ulici. Ovaj uređaj je služio kao nastavno sredstvo i imao domet od par stotina metara. Prve radio-telegrafske stanice nabavila je Srpska vojska, pripremajući se za Balkanske ratove. Nabavljene su stanice za Vrhovnu komandu i štabove armije. U Nišu je 1915. godine postavljena radio-telegrafska stanica za održavanje veze između Vrhovne komande i srpske vlade, sa Bukureštom i Atinom, a preko njih sa saveznicima, koja je iste godine uništena.

Ministarstvo vojske i mornarice nabavilo je 1919. godine radio-telegrafsku stanicu za održavanje veze vlade u Beogradu, sa delegacijom koja je učestvovala na mirovnim pregovorima u Francuskoj, kao i za primanje i davanje novinskih izveštaja. Po okončanju pregovora, Vojska je stanicu, montiranu na Banjici, ustupila Ministarstvu pošta i telegrafa, koje je preko nje uspostavilo saobraćaj sa Francuskom, Velikom Britanijom, Italijom i Bugarskom, a kasnije i sa drugim državama. Radio stanica na Banjici bila je u funkciji do marta 1928. godine, kada je zbog zastarelosti opreme demontirana, a zemljište ustupljeno za zidanje vojnih zgrada.

Dalji razvoj radiofonije

Glavni radio-telegraf Beograd-Rakovica-Vračar

U toku 1922. godine raspisan je konkurs za otvaranje radio stanica, jer država nije bila u mogućnosti da ih sama otvori i eksploatiše. U to vreme postojale su u Evropi samo tri grupe koje su gradile i eksploatisale radio-telegrafske stanice: Nemačka - Telefunken i Lorenc, Engleska – Markoni i Francuska – Generalna kompanija Telegrafija bez žica. Na konkurs su stigle dve ponude, firme Markoni i Generalne kompanije Telegrafija bez žica. Zbog povoljnije ponude potpisan je ugovor sa kompanijom Telegrafija bez žica, 1922. godine, a stanica je započela sa radom 1924. godine.

Koncesija je važila na trideset godina, posle čega je bilo predviđeno da kompletne instalacije, zemljište i zgrade prelaze u vlasništvo države, a posle jedanaest godina eksploatacije, država je imala i pravo na otkup.

Bilo je predviđeno da stanica osigurava danonoćni saobraćaj sa mestima udaljenim 3000 kilometara u Evropi, Azijskoj Turskoj i Severnoj Africi, a sa mestima na većoj udaljenosti veza bi bila uspostavljena preko stanice Sen Asizi kod Pariza.

Stanica “Glavni Radio-Telegraf Beograd-Rakovica-Vračar” imala je u Rakovici Odeljenje za proizvodnju struje sa visokom učestanošću, odnosno otpremnu stanicu, i Odeljenje za prijem na Velikom Vračaru (Zvezdari) gde su bili smešteni aparati za dupleksni rad - istovremeno primanje i otpravljanje telegrama. Za treći deo stanice, Biro u centru grada, država je ustupila prostorije u Knez Mihajlovoj ulici 42, a tu su se primali i otpravljali telegrami brzinom od 100 reči u minuti. Kompanija je obezbedila i jedan radio-telegrafski-telefonski aparat, za unutrašnje veze u samoj zemlji, za novinske, berzanske i metereološke izveštaje, koji su se emitovali po odobrenju Ministarstva pošta i telegrafa.

Preko instalacija ove stanice, inžinjeri Ministarstva Pošte i telegrafa, Mihailo Simić i Dobrivoje Petković su, 19. septembra 1924. godine, dali prvi probni koncert. U probnom programu učestvovali su članovi Drame i Opere Narodnog pozorišta.

U cilju propagiranja radiofonije, Ministarstvo pošta i telegrafa, dalo je odobrenje da se od 1.oktobra, utorkom, četvrtkom i subotom od 18:45 do 19:45 časova emituje program sa koncertima, berzanskim izveštajima i novostima. Program je delom finansiralo Ministarstvo, ustupajući kompaniji Telegrafija bez žica deo pretplatničke takse. Od decembra 1927. godine Radio sekcija Ministarstva pošta i telegrafa emitovala je program preko probne emisione radio stanice iz zgrade Ministarstva u Deligradskoj ulici broj 44, sve do 1929. godine, kada je sa radom započela stanica Radio Beograd A.D.

Stanica nije bila izgrađena fabrički, već su je napravili inžinjeri u samom Ministarstvu, a PTT muzej poseduje mikrofon u formi mermerne kocke iz ovog perioda.

Širenje mreže radiofonije

Radio A.D.Beograd

Tokom 1926. godine država je objavila uslove za davanje dozvole privatnom društvu za instaliranje i eksploatisanje moderne radiofonske emisione stanice, o svome trošku i staranju, a pod državnom kontrolom, u Beogradu ili bližoj okolini. Uslov je bio da stanica bude udaljena najviše 5 kilometara od varoškog rejona, da pokriva mesta udaljena do 500 kilometara i da služi za saopštenje radiofonskih vesti namenjenih širokoj publici: dnevnih vesti, metereoloških izveštaja, berzanskih kurseva, javnih predavanja, muzike, opere i svih vesti kojima se širi nauka i umetnost.

Društvo Radio A.D. Beograd dobilo je koncesiju na petnaest godina i početkom 1928. godine potpisan je Ugovor sa državom. Ugovorom je bilo predviđeno da se svi novi izumi u radiofoniji, koji se u stranim stanicama koriste barem godinu dana, moraju primeniti i u beogradskoj stanici, što pokazuje sa koliko ozbiljnosti je država pristupila razvoju radiofonije, vodeći računa o najnovijim izumima i trendovima u toj oblasti.

Emisiona stanica Radio Beograd A.D. prvobitno je smeštena na trećem spratu i mansardi zgrade Akademije nauka, na krovu zgrade između dva stuba od 25 metara prevučena je antenska žica, a glavni studio na drugom spratu zgrade. Svečano otvaranje programa obavljeno je 24. marta 1929.godine, kada je emitovana radio drama "Đakon Stefan i dva anđela".

Ministarstvo pošte i telegrafa je prilikom sastavljanja ugovora vodilo računa o kvalitetu i trajanju programa. Da bi se očuvao kvalitet programa, Društvo je bilo dužno da na programske troškove, na godišnjem nivou, potroši 5 miliona dinara. Program je bio podeljen na poučni- naučna predavanja, predavanja iz higijene, poljoprivrede, časovi stranih jezika, zabavni program- drame i skečevi i informativni program- vesti i sport, kao i prenos manifestacija.

Ministarstvo je bilo zaduženo za naplatu pretplata, taksi i prijavljivanje radio aparata. Pretplate su bile različite: za stalne aparate 300 dinara godišnje, za prenosne 800 dinara, a za prodavce radio aparata 1200 dinara. Društvu Radio A.D. Beograd je prvobitno pripadalo 60% od iznosa pretplate. Najviše pretplatnika bilo je među zanatlijama, privatnim činovnicima, trgovcima, državnim činovnicima a najmanje među studentima. Pretplate su bili oslobođeni, između ostalih: kraljevski Dvor, aktivni ministri, Ministarstvo Pošte i telegrafa, itd.

Ministarstvo je predviđalo i kazne za nelegalno slušanje radija. Pravilnik o bespravnoj instalaciji radio aparata predviđao je kaznu u iznosu trogodišnje pretplate i oduzimanje aparata; ukoliko nije bilo mogućnosti da se kazna naplati, predviđena je zatvorska kazna - dan zatvora za svakih 60 nenaplaćenih dinara; aparati su, posle određenog vremena, ukoliko ih vlasnik ne bi ustupio ili prodao, predavani Udruženju radio amatera Jugoslavije.

Godine 1934. započela je sa radom emisiona stanica Društva Radio A.D. Beograd na Makišu.

Razvoj radiofonije u našoj zemlji imao je dosta poteškoća. Ministar Branko Kaluđerčić u svom ekspozeu 1936. godine, izložio je da su antenske snage stanica male, a talasne dužine nepovoljne, što je onemogućavalo prijem preko manjih i jeftinijih aparata. Cene radio aparata bile su previsoke, u manjim mestima nije bilo struje za punjenje akumulatora, a prijem je često ometan zbog korišćenja raznih aparata: rentgena, tramvaja, električnih reklama, ventilatora, liftova, zubnih uređaja, rada bioskopa.

S obzirom na nagli razvoj radiofonije u celoj zemlji, ukazala se potreba za podizanjem većeg broja stanica, sa većom emisionom energijom. Ministarstvo pošta i telegrafa potpisalo je novi ugovor sa Društvom Radio A.D. Beograd o podizanju nove centralne radio stanice u Makišu i mreže relejnih stanica na ugovornom području. Pored toga, Ministarstvo je napravilo i plan izgradnje radiofonskih stanica u državnoj režiji, za period od 1937. do 1939. godine. U tom periodu podignute su dve kratkotalasne stanice koje su bile pod nadzorom Centralnog presbiroa.

Društvo Radio A.D. Beograd podiglo je jednu relejnu stanicu predviđenu novim ugovorom, a Kompanija telegrafija bez žica dve kratkotalasne stanice u Rakovici, 1940. godine.

Dalji razvoj ove oblasti u našoj zemlji prekinuo je početak Drugog svetskog rata.

09.10. – 09.11.2013. godine

Izložba „Počeci Pošte Srbije – zakonski okvir i predfilatelistički period“

Povodom 9. oktobra, Svetskog dana pošte, PTT muzej je pripremio izložbu „Počeci Pošte Srbije – zakonski okvir i predfilatelistički period”.

Na izložbi će biti prikazan prvi zakonski akt kojim se uređuje poštanski saobraćaj – Ustrojenije poštanskog zavedenija (Uređenje poštanske službe) iz 1843. godine, kao i predfilatelistička pisma sa žigovima prvih pošta, iz perioda od 1840. do 1866. godine.

Izložba će biti otvorena 9. oktobra u 12 časova i trajaće do 9. novembra 2013. godine.

Povodom Svetskog dana pošte,
u sredu, 9. oktobra, PTT muzej biće otvoren od 10 do 19 časova,
a u subotu, 12. oktobra, od 12 do 20 časova.

20.09. – 30.09.2013. godine

Manifestacija „Dani evropske baštine“

PTT muzej ove godine učestvuje u manifestaciji Dani evropske baštine čija je tema „Industrijsko nasleđe - zaštita i revitalizacija“, a koja se održava od 20. do 30. septembra 2013. godine. Posetioci će imati priliku da obiđu novu izložbenu postavku PTT muzeja „Tačka spajanja“ kao i da prisustvuju prezentacijama i predavanju na temu „Doprinos Pošte Srbije industrijskom nasleđu“ na kojima će se govoriti o Telefonskoj centrali i Auto garaži Pošte.

Raspored prezentacija i predavanja:

  • 23. i 25. septembra, u 18 časova, video prezentacija i kratko predavanje o poštanskoj Auto-garaži (mesto održavanja : PTT muzej)
  • 24. i 26. septembra, u 18 časova, video prezentacija i kratko predavanje o Telefonskoj centrali (mesto održavanja : PTT muzej)
  • 30. septembra, u 19 časova, u Biblioteci grada Beograda (Knez Mihajlova 56/II) u čitaonici fonda umetnosti, će se održati predavanje i predstavljanje PTT muzeja u Beogradu, uz video prezentaciju i bliže upoznavanje prisutnih sa osnivanjem, istorijatom, zbirkama i radom PTT Muzeja.

U toku trajanja manifestacije, muzej će biti otvoren za posetioce u sledećim terminima:

  • radnim danom, od 10 do 19 časova
  • subotom i nedeljom, od 12 do 19 časova

Dani evropske baštine je kulturno turistička manifestacija koja predstavlja deo velike evropske manifestacije Saveta Evrope i Evropske komisije, kojom se svakog septembra predstavlja nasleđe, kao zajednička baština evropskih naroda. Ova manifestacija se u Beogradu održava svake godine od 2002. godine i predstavlja praznik kulture i turizma.

07.06.2013. godine

Nova stalna postavka „Tačka spajanja“

Poštansko-telegrafsko-telefonski muzej – PTT muzej, funkcioniše u sastavu Javnog preduzeća PTT saobraćaja ,,Srbija”. Muzej se bavi zaštitom, prikupljanjem, proučavanjem i izlaganjem predmeta i dokumenata vezanih za rad i razvoj poštanskog, telegrafskog i telefonskog saobraćaja. Osnovan je 1923. godine, kada je Ministarstvo pošta i telegrafa Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca donelo Pravilnik o muzeju.

Povodom obeležavanja devedeset godina od osnivanja muzeja i nakon završene rekonstrukcije prostora, otvorena je nova stalna postavka. Postavka je podeljena u pet celina koje, prateći hronološki razvoj poštanskog saobraćaja i telekomunikacija u Srbiji, prate i razvoj Srbije kao države, uz paralele sa dešavanjima iz tih oblasti u svetu.

Počeci srpske pošte 1805 – 1840

U vazalnoj Srbiji je za potrebe turske države postojala tatarska glasnička služba, institucija koja je kasnije preuzeta i korišćena u Srbiji za vezu sa Carigradom. Preneti pošiljku iz svoje zemlje u drugu, brzo i sigurno, po naredbi najvišeg organa vlasti, bio je glavni i jedini zadatak tatara, koji su morali da budu dobri jahači, izdržljivi i snalažljivi, a pre svega, odani.

Prvi pokušaji organizovanja pošte potiču iz vremena Prvog srpskog ustanka. Mreža turskih menzulana – stanica za promenu konja, bila je očuvana i zajedno sa ljudstvom, služila potrebama ustanika. Pošiljke sa naredbama na oslobođenim teritorijama prenosili su seoski kmetovi, o čemu ima pomena u Karađorđevom Kriminalnom zakoniku.

Posle Drugog srpskog ustanka, u Srbiji je prenos pošte imao vid opšte obaveze. Srbiji nije bilo dozvoljeno da ima uređenu političku vlast, sudove, đumruk i menzulane, kao ni pisane zakone. Knez Miloš Obrenović je zemljom upravljao usmenim nalozima, preko službe tatara koju je uveo za svoje lične potrebe.

Nakon što je proglašen za naslednog kneza Srbije, Knez Miloš započeo je stvaranje države, odredio stalno mesto rezidencije, formirao telesnu gardu, dvorske službe i činove, a od 1819. godine srpski tatari počinju da prenose zvaničnu državnu poštu. Tatari su prenosili zvaničnu državnu pripisku za Carigrad i druga mesta, dok su poštonoše-surudžije vršili službu unutrašnje kneževe i državne korespodencije. Na Carigradskom drumu, a kasnije i po unutrašnjosti, počele su da se podižu i organizuju srpske menzulane.

Hatišerifom iz 1830. godine Srbija dobija autonomiju, a srpskom narodu je dozvoljeno da otvara škole, bolnice, štamparije i pošte. Menzulane je trebalo što pre povezati u jedinstvenu organizaciju radi podizanja brzine i kvaliteta usluga. U tom cilju, Knez Miloš 1835. godine je za upravnika poštanskog saobraćaja postavio Jakova Jakšića.

Osnivanje srpske pošte i telekomunikacija 1840 – 1866

Pravo korišćenja poštanskih ustanova od strane privatnih lica pod opštim uslovima – unapred propisana tarifa, redovan prijem i otpremanje pošiljaka, prenos po utvrđenom redu – karakteristike su pošte kao ustanove od javnog značaja. Pošte, kao stalna državna nadleštva sa pomenutim karakteristikama, započinju rad 1840. godine. Prva pošta koja je u Beogradu otpočela javni poštanski saobraćaj bila je smeštena u menzulanu na mestu današnje zgrade Likovne akademije u Knez Mihailovoj ulici.

Dve godine posle otvaranja prvih pošta, ustanovljeno je Glavno upraviteljstvo pošta, u čijoj nadležnosti su bile sve pošte i menzulane. 1843. godine donosi se ,,Ustrojenije poštanskog zavedenija” – prvi zakonodavni akt kojim se uređuje poštanski saobraćaj.

Naredne godine obeležene su aktivnostima na uređenju poštanskog saobraćaja. Uvode se pravila o uniformama, postavljaju prvi poštanski kovčežići, a Srbija 1855. godine započinje telegrafski saobraćaj. Time izlazi u susret ne samo svojim privrednim i političkim potrebama, već i drugim evropskim zemljama koje su imale potrebu za najkraćim putem ka Istoku. Srbija je izgradila telegrafske linije od Beograda do Zemuna i do Aleksinca. Telegrafski saobraćaj je obavljan Morzeovim telegrafskim aparatima, koji su, zbog jednostavnosti održavanja, malih dimenzija, pouzdanosti i niske cene, u Srbiji bili u upotrebi čitavih sto godina.

Godine 1866. donet je Zakon o poštama, koji je, sa izmenama i dopunama važio do 1918. godine. Donošenje novog zakona predstavljalo je veliki napredak ka unapređenju poštansko-telegrafske službe. Pored otvaranja većeg broja poštansko-telegrafskih stanica, novi zakon predviđao je i štampanje poštanskih maraka, postavljanje poštanskih kovčežića, otvaranje opštinskih pošta, uvođenje kolskog saobraćaja i smanjenje tarifa.

Temelji moderne srpske pošte i telekomunikacija 1866 – 1918

Srpska država i njena poštansko-telegrafska uprava stekle su ugled u svetu i Srbija je pozvana da pristupi Međunarodnom telegrafskom savezu, čiji je član postala 1866. godine. Pristupanje Savezu imalo je veliki značaj zbog oslobađanja uticaja Austrije i Turske u pogledu tranzita, eksploatacije i tarifne politike. Istovremeno su trajali pregovori o ukidanju austrijske konzularne pošte, koji su okončani 1868. godine. Nakon toga, srpska pošta je konačno bila slobodna da samostalno obavlja međunarodni poštanski saobraćaj.

U ovom periodu započeto je štampanje poštanskih maraka, koje su se na šalterima pošta pojavile 1866. godine. Bile su to marke za novine sa odštampanim srpskim grbom. Iste godine, u Beču su štampane marke za pisma sa likom kneza Mihaila. Glavni cilj njihovog uvođenja bio pojednostavljenje naplate poštarine. Veliki značaj imalo je i pojavljivanje oznaka suvereniteta – grba Kneževine Srbije i lika srpskog vladara – koji su na ovaj način nalazili put do svakog građanina u Srbiji.

Iako nije bila samostalna zemlja, već vazal Turske, geografski položaj Srbije i kvalitet poštanskih i telegrafskih usluga doprineli su da Srbija bude jedan od osnivača Svetskog poštanskog saveza, na kongresu održanom u Bernu 1874. godine.

Razvoj telefonije započinje 1883. godine. Prvu telefonsku vezu uspostavio je Panta Mihajlović koji je od srpske vlade dobio koncesiju na uvođenje telefonskog saobraćaja. On je, u cilju promovisanja novog izuma, povezao zgradu Geografskog odeljenja Ministarstva vojnog u zgradi ,,Tri lista duvana” i inžinjersku kasarnu na Paliluli. Linija je bila duga oko tri stotine metara, a prvi razgovor obavili su ministar vojni Tihomilj Nikolić i kapetan Kosta Radosavljević. Za službene potrebe pojedinih državnih nadleštava u to vrema – pošte, policije i železnice, postojale su interne telefonske mreže.

Prva telefonska centrala za javni saobraćaj instalirana je 1898. godine.

Pristizanje evropskih standarda 1918 – 1945

Posle Prvog svetskog rata, dobro organizovana i razgranata mreža PTT usluga bila je neophodna tek formiranoj državi. Pošta je u svom sastavu imala državne, ugovorne, pomoćne, ambulantne i opštinske pošte, seoske listonoše, poštansko-carinske magacine i radio-telegrafske stanice.

Prenos pošte obavljao se različitim transportnim sredstvima. Na Jadranu su prenos vršila tri parobrodarska društva, a rečni poštanski saobraćaj obavljala je Direkcija rečne plovidbe. Suvozemni saobraćaj obavljan je državnim poštanskim autobusima, privatnim automobilima, kolima, na konjima i pešice. Međunarodni avionski prenos obavljala je kompanija ,,Franko-Rumen” , a unutrašnji prenos društvo ,, Aeroput”.

Radio-telegrafska stanica montirana je 1919. godine na Banjici, za održavanja veze između Vlade u Beogradu i jugoslovenske delegacije na mirovnim pregovorima u Parizu. Posle završetka pregovora, uspostavljen je međunarodni radio-telegrafski saobraćaj sa Francuskom, Velikom Britanijom, Italijom i Bugarskom, a kasnije i sa drugim državama.

Koncesiju u oblasti radio saobraćaja dobila je francuska kompanija ,,TSF”, koja je 1924. godine sagradila otpremnu stanicu ,,Beograd-Rakovica”. Program je emitovan od 1924. do 1929. godine. Zahvaljujući postojanju ove stanice, Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca postala je članica Međunarodne unije za radiodifuziju (UIR), prilikom njenog osnivanja 1925. godine.

Radio-difuzna kompanija ,,Radio Beograd” otpočela je emitovanje programa u martu 1929. godine iz zgrade Akademije nauka i umetnosti.

U vremenu posle 1930. godine telefonija se razvija brzim tempom i ova oblast saobraćaja poctaje preovlađujuća. U zgradi u Kosovskoj ulici u Beogradu je 1931. godine montirana automatska centrala za jedanaest hiljada brojeva, kao i nova centrala za međugradske linije.

Telegrafski saobraćaj bio je u stalnom opadanju. Razlog je bila loša organizacija telegrafske službe i loš kvalitet vodova, po kojima su se teško uspostavljale teleprinterske veze, koje su u to vreme bile u ekspanziji. Teleprinteri su aparati konstruisani da rade kao telegrafske pisaće mašine, što je omogućilo jednostavnu manipulaciju i ukinulo potrebu za posebnom obukom, kakvu su zahtevali Hjuzovi ili Bodoovi telegrafi.

Savremena pošta i telekomunikacije 1945 – 2013

Posle oslobođenja, Narodni odbori preuzeli su besplatan prevoz pošte, a pošiljke su bile oslobođene poštarine. Radi boljeg funkcionisanja, otvarane su pomoćne pošte i proširene službe seoskih poštonoša.

Generalnim planom razvoja PTT mreže Jugoslavije iz 1960. godine, za poštanski saobraćaj utvrđena je poštanska mreža, organizacija transporta pošiljki i jedinstven red prevoza, kvalitet i vrste saobraćaja, broj i organizacija poštanskih centara.

Sredinom šezdesetih godina uvedene su mašine i uređaji za rad na šalterima, a dalji razvoj poštanskih usluga oslanjao se na primenu računarskih sistema. Poštanska mreža počela je znatno da se razvija posle 1975. godine, kada se uvode savremene tehnologije: šalterski sistem ,,Banker Remo”, služba Informacije o pretplatnicima (988), digitalna elektronska centarala EDH-S, nove informatičke tehnologije sistema Olivetti i IBM.

Za telefonski saobraćaj veliki napredak predstavlja puštanje u rad novih automatskih centrala, kao i početak rada prve Zemaljske satelitske stanice 1974. godine. Stanica ,,Jugoslavija I” otvorena je u Prilikama kod Ivanjice, a omogućila je automatski telefonski saobraćaj sa zemljama Severne Amerike, posredstvom telekomunikacionog satelita u regionu Atlantskog okeana.

Prve automatske telegrafske centrale počele su sa radom 1950. godine. Najveći broj centrala bio je sistema ,,korak po korak”. Uporedo s porastom broja telegrafskih centrala, povećavao se i broj savremenih tipova teleprintera. Od najstarijih teleprintera na traku, iz prvih posleratnih godina, prešlo se na kvalitetne elektromehaničke uređaje, da bi kasnije bili u upotrebi najsavremeniji elektronski teleprinteri.

Pošta je imala značajnu ulogu u prenosa programa Radio-televizije Beograd. U toku izgradnje novih relejnih veza, nabavljen je radio kanal za potrebe RTV Beograd, kao i uređaji koji su imali mogućnost prenošenja TV signala, za potrebe predajnika RTV Beograd. Sa Beogradskog sajma, Televizija Beograd emitovala je prvi put svoj program 1958. godine.

Nekoliko godina kasnije, 1965. godine, izgrađen je TV predajnik - Avalski toranj, koji je trebalo da zadovolji potrebe radio-relejnog prenosa telefonskog UKT (ultrakratkog) signala, kao i difuziju televizijskog signala. Na prvom spratu bili su uređaji PTT, na drugom terasa za PTT antene, a na trećem su se nalazili uređaji RTB-a.

Za ravoj telekomunikacija veliki značaj imala je izgradnja novog Telekomunikacionog centra 1977. godine, koji je bio povezan sa svim tranzitnim i saobraćajnim centrima Srbije i drugih republika, kao i sa najvećim telekomunikacionim centrima u Evropi. Preko ovog centra, satelitske stanice u Ivanjici i podmorskim kablovima, naša zemlja je bila povezana sa svetom.

Poslednje dve decenije i ulaskom u novi milenijum, Pošta Srbije je, nastojeći da održi korak sa novim potrebama korisnika i savremenim razvojem telekomunikacija, uvela niz novih tehnologija kojima je poboljšala kvalitet svojih usluga. Uvedeni su internet provajder PTT Net, Kablovsko-distributivni sistem (KDS), multimedijalni servis provajder – CePP koji korisnicima obezbeđuje informacije o uslugama, kao i mogućnost naručivanja, plaćanja i praćenje toka usluga, kurirski servis Post ekspres i mnogi drugi.

Izgradnjom novih i rekonstrukcijom postojećih Glavnih poštanskih centara u Beogradu, Nišu i Novom Sadu, unapređuje se tehnologija rada, dok automatizacija poslovanja doprinosi boljem kvalitetu usluga.

14.03. – 20.05.2013. godine

Izložba „130 godina telefonije u Srbiji“

Telefon - tehnološki izum, deo naših života

Istorija pronalaska telefona ilustruje ljudsku težnju ka povezivanju sa drugim ljudima, ovladavanju prostorom i vremenom i poboljšanju života. Preko istorije razvoja telefona možemo pratiti kako je tehnologija nastajala i usavršavala se da bi što bolje odgovorila potrebama ljudi.

U 2013. godini, navršava se 130 godina od prvog telefonskog razgovora u Srbiji. Ovaj značajan jubilej povod je da se na izložbi pod nazivom "130 godina telefonije u Srbiji", kroz prikazane eksponate PTT muzeja, ukratko osvrnemo na razvoj telefonije u svetu i kod nas.

Na izložbi su prikazani telefoni koji čine deo Tehničke zbirke PTT muzeja. Eksponati iz fonda Muzeja grupisani su u tri celine tako da prate tehnološki razvoj i usavršavanje telefonskih aparata. U prvoj celini prikazani su zidni i stoni indukcioni telefonski aparati i induktorske telefonske centrale, u drugoj automatski i poluautomatski, a u trećoj bežični i mobilni telefoni. Proizvođači predstavljenih eksponata su različiti, počev od prvih proizvođača kao što su Erikson, Simens, Tomson i Hjuston, Deker i Homolka, preko kompanije Bel, Kelog, Vestern Elektriks, Vestinghaus, Gurlt i Fuld, pa sve do onih sa naših prostora - Iskra, Pupin i EI Niš.

Postavka ilustruje kratak pregled istorijskog razvoja telefonskog saobraćaja i načine prihvatanja nove tehnologije, sa najznačajnijim datumima i osvrtom na uticaje koje je telefon izvršio na svakodnevni život i rad ljudi u našoj zemlji ali i svetu. U prvoj celini izloženi su prvi, indukcioni modeli telefona, drugu celinu čine automatski i poluautomatski telefonski aparati, a treću satelitski, bežični i mobilni telefoni - kao komparacija tehnoloških karakteristika nekad i sad.

Telefon Siemens&Halske, 1878.

Telefon Siemens&Halske, 1878.

Prva telefonska linija u Srbiji

Zasluga za uspostavljanje prve telefonske linije u Srbiji pripada Pantelejmonu-Panti Mihajloviću koji je prvi instalator i propagator novog izuma.

Godine 1882. Panta je, na osnovu Zakona o pomaganju industrijskih preduzeća, dobio koncesiju od kralja Milana Obrenovića, da podiže telefonske stanice i eksploatiše ih. U cilju reklamiranja novog izuma, za koji u Beogradu, po njegovim rečima, niko nije znao, Panta je 14. marta 1883. godine, povezao Geografsko odeljenje Ministarstva vojnog, smešteno na prvom spratu zgrade "Tri lista duvana" i inženjersku kasarnu, koja se nalazila preko puta Botaničke bašte. Prvi razgovor vodili su vojni ministar Tihomilj-Teša Nikolić i kapetan Kosta Radosavljević.

Promovisanje i primena telefona - svet i mi

Na početku shvatan kao igračka, telefon je bio skup i kao takav postao je statusni simbol. Bio je namenjen poslovnim ljudima, ali ne i za privatnu upotrebu. Da bi popularisali i približili novi izum širim društvenim slojevima, proizvođači u svetu su radili na smanjenju troškova proizvodnje, a telefon je reklamiran kao uređaj koji će povećati bogatstvo, zaposlenost, poboljšati komunikaciju i uštedeti vreme. Ovakva vrsta reklamiranja nije bila netačna: telefonska industrija je, primera radi, dovela do oslobođenja žene od njenih tradicionalnih socijalnih ograničenja pa se od tada sve više zapošljavaju kao telefonistkinje.

Prateći ovaj trend, Panta Mihajlović u oglasu lista "Videlo" upućuje poziv fabrikantima, zadrugama, trgovcima, doktorima i gostioničarima da se prijave za dobijanje telefonske linije za poslovne potrebe. U cilju demonstriranja praktičnosti novog izuma, on je povezao i Veliku školu u Kapetan Mišinom zdanju sa požarnom četom na Studentskom trgu i Narodnu skupštinu sa policijom. Međutim, kao posledica slabe industrijske razvijenosti, velikog broja nepismenih i političke nesigurnosti, sledećih nekoliko godina, Panta nije uspeo, da u Srbiji, za telefon zainteresuje širi auditorijum.

Induktorski telefon Ericsson, 1904., vlasništvo kralja Petra I Karađorđevića

Induktorski telefon Ericsson, 1904.
vlasništvo kralja Petra I Karađorđevića

Sledeći važan korak u promovisanju telefona u svetskim okvirima je njegova primena koja je u skladu sa prvobitnom željom pronalazača da naprave muzički telefon, odnosno uređaj preko kojeg će se prenositi i slušati muzika. Tako se 1889. godine na Univerzalnoj izložbi u Parizu pojavljuju aparati za slušanje muzike iz opere i koncertnih sala, preko "Teatrofona" - sistema za prenos programa iz opere i pozorišta. Preko telefona u Budimpešti, 1893. godine, počinje emitovanje telefonskih novina "Telefon Hirmondo". Preplatnici su tako, preko telefona, slušali muziku, vesti, izveštaje sa berze, dobijali informacije o lutriji i sportskim rezultatima.

U Srbiju su vesti o ovom novom izumu donosili kadrovi školovani u inostranstvu. Tako je, već 1894. i 1895. godine, na zabavama koje je organizovala Telegrafsko-poštanska zadruga, uspešno izvršen prenos muzičkog programa iz Beograda u Niš i obratno.

Početak javnog saobraćaja u Srbiji i dalji tehnološki razvoj

Javni telefonski saobraćaj u Srbiji započeo je 1899. godine puštanjem u rad induktorske centrale tipa "Berliner", montirane na prvom spratu Kolarčeve kuće. Samo nekoliko godina kasnije, 1902. godine, u zgradi u Kosovskoj ulici, montirana je centrala "Simens i Halske" sa hiljadu novih brojeva, što slikovito govori o povećanom obimu telefonskog saobraćaja i naraslim potrebama.

Telefon koji danas predstavlja nezamenljiv deo života, osvajao je naše prostore u ritmu i uslovima koje je diktirao razvoj države i društva. Prvi telefoni bili su induktorski, zidni, izrađivani su od drveta, sa velikom kutijom u kojoj je bila smeštena lokalna baterija koja je obezbeđivala struju. Preko ručice je pozivan operater, koji je uspostavljao vezu sa željenim pretplatnikom. Uvođenjem centralne baterije smeštene u telefonskoj centrali, telefoni su postali manji i praktičniji. Telefoni u obliku svećnjaka, izum Eriksona, jedan su od prvih i najpopularnijih oblika stonih telefona. U Beogradu je 1911. godine, u novoj zgradi u Kosovskoj ulici, montirana i puštena u rad telefonska centrala sa centralnom baterijom, sistema "Vestern elektriks", sa tri hiljade brojeva.

Nova, automatska centrala koju je 1891. godine patentirao Straudžer, omogućila je uspostavljanje direktne veze sa željenim brojem, bez posredništva operatera. U Beogradu je prva automatska centrala sa jedanaest hiljada brojeva puštena u rad 1931. godine, a nabavljeno je i deset hiljada automatskih telefonskih aparata.

Od tridesetih godina dvadesetog veka telefon sve više postaje deo svakodnevnog života, čemu je doprineo pronalazak novih materijala - bakelita i drugih plastičnih materijala, koji su omogućili jeftiniju proizvodnju, nove oblike i boje telefona, kao i inovacije u oblasti telefonskih centrala.

Naročito veliki i brzi razvoj telefonije i masovno prihvatanje od strane korisnika, usledilo je posle pojave mobilnog telefona, do čega je doveo pronalazak mikročipa. Prvi razgovor preko mobilnog telefona obavljen je 1973. godine, a u Srbiji 1994. godine, kada sa radom započinje prvi operater mobilne telefonije „Mobtel“.

Tako smo danas, zahvaljujući razvoju telefonije, od prvih, drvenih, zidnih, kabastih i, skupih telefonskih aparata, došli do mobilnih telefona, praktičnih, jeftinih, malih, koje možemo svuda poneti sa sobom.

Od Bela do Pupina

Telefon je uređaj koji je zvanično patentirao Aleksandar Graham Bel, 1876. godine, ali je rezultat rada i istraživanja velikog broja pronalazača na polju elektriciteta i akustike. Vizionarski duh naučnika iz različitih oblasti, od Volte, Faradeja, preko Pejdža, Bursela, Rajsa, Greja, doprineo je da se pojavi novi uređaj koji je nazvan telefon.

Po pronalasku i demonstraciji rada telefona, mnogi naučnici su dalje razvijali njegove performanse. Hjuz je otkrio mikrofon, Edison induktor-transformator, a Belov pomoćnik Votson, pozivni uređaj sa polarizovanim pozitivnim zvonom. Tako je telefon kao uređaj dobio svoje najvažnije delove. Na razvoju telefona i njegovom unapređenju radili su mnogi: Verner Simens, Lars Magnus Erikson, Eliju Tomson, Edvin Hjuston, Almon Strouger, Klement Ader, Frederik Alan Gauer, Emil Berliner. Pupinov pronalazak kalemova omogućio je prenos razgovora na velike daljine.

Telefon Deckert&Homolka, 1910.

Telefon Deckert&Homolka, 1910.

Telefon Osterelektrizitats D&H, 1925.

Telefon Osterelektrizitats D&H, 1925.

Telefon Thomson&Houston, 1925.

Telefon Thomson&Houston, 1925.

21.11. – 05.12.2012. godine

Izložbа „100 godinа Kumаnovske bitke"

U PTT muzeju postаvljenа je izložbа RJ "Srbijаmаrkа", pod nаzivom "100 godinа Kumаnovske bitke", posvećenа obeležаvаnju prve pobede srpske vojske u Prvom bаlkаnskom rаtu.

Prvi bаlkаnski rаt (1912-1913.) spаdа u nаjznаčаjnije dogаđаje novije srpske istorije. Nаkon više vekovа Srbijа je oslobodilа Stаru Srbiju i tаmošnji porobljeni srpski nаrod, i povrаtilа svojа stаrа držаvnа i duhovnа središtа kаo što su Rаs, Prištinа, Peć, Prizren i Skoplje. Srbijа je oslobodilа od Turаkа oblаsti koje su nekаdа bile nаjgušće nаseljene i nа kojimа se nаlаzi više od 1300 srpskih crkаvа i mаnаstirа, među kojimа su Pećkа pаtrijаršijа, Visoki Dečаni, Grаčаnicа, Bаnjskа, Bogorodicа Ljeviškа, Sv. Arhаnđeli kod Prizrenа, Mileševа, Sopoćаni.

Krаlj Petаr I Kаrаđorđević objаvio je rаt Turskoj 5/18. oktobrа 1912. godine u Nišu, dа bi odmаh zаtim prešаo u Vrаnje odаkle je prаtio tok rаtnih operаcijа. Srpskа vojskа je nаstupаlа u pet borbenih grupаcijа – Prvа, Drugа i Trećа аrmijа, Ibаrskа vojskа i Jаvorskа brigаdа. Glаvnu udаrnu snаgu činilа je Prvа аrmijа jаčine oko 120000 ljudi pod komаndom regentа Aleksаndrа Kаrаđorđevićа.

Presudnа bitkа tokom Prvog bаlkаnskog rаtа bilа je Kumаnovskа bitkа (23–24. oktobrа 1912. g.) u kojoj je Prvа аrmijа rаzbilа tursku Vаrdаrsku аrmiju pod komаndom Zeki-pаše.

Zаhvаljujući herojstvu srpske vojske i sposobnosti oficirа Prvа аrmijа je uspelа dа izvojuje pobedu kojom je otvoren prostor zа nаstupаnje premа Skoplju i dаlje u dubinu Vаrdаrske Mаkedonije. Uoči Drugog svetskog rаtа nа Zebrnjаku kod Kumаnovа podignut je veličаnstven spomenik junаcimа Kumаnovske bitke, rаd Momirа Korunovićа, koji su Bugаri srušili 1942. godine.

Oslobođenje Stаre Srbije 1912. godine stvorilo je pretpostаvke zа novu epohu u političkom, privrednom, društvenom i kulturnom rаzvitku ovih oblаsti.

Nа izložbi su prikаzаnа izdаnjа prigodnih poštаnskih mаrаkа „100 GODINA OD KUMANOVSKE BITKE“ sа dve prigodne poštаnske mаrke i prigodnim kovertom;

100 godina Kumanovske bitke

100 godina Kumanovske bitke

Motiv nа mаrki nominаle 22,00 dinаrа: portreti generаlа Rаdomirа Putnikа, generаlа Stepe Stepаnovićа, pukovnikа Živojinа Mišićа i regentа Aleksаndrа Kаrаđorđevićа;

100 godina Kumanovske bitke - Osveta Kosova

100 godina Kumanovske bitke - Osveta Kosova

Motiv nа mаrki nominаle 50,00 dinаrа: Osvetа Kosovа, ulje nа plаtnu iz 1913. godine, rаd Pаje Jovаnovićа;

Kumanovo

Kumanovo

Motiv nа vinjeti tаbаkа nominаle 50,00 dinаrа: Kumаnovo, crtež Pаje Jovаnovićа;

Koverat - 100 godina Kumanovske bitke

Koverat - 100 godina Kumanovske bitke

Motiv nа koverti: Kumаnovskа bitkа, pаstel Pаje Jovаnovićа, iz 1912. godine.

Umetničkа obrаdа mаrke nominаle 22,00 dinаrа: mr Bobаn Sаvić аkаdemski slikаr; grаfičkа obrаdа mаrke nominаle 50,00 dinаrа: Nаdeždа Skočаjić аkаdemski slikаr –grаfičаr.

Nа izložbi su prikаzаni i printovi rаzglednicа sа motivimа iz Kumаnovske bitke, iz zbirke Nаrodne biblioteke Srbije i fotogrаfije Vojnog muzejа - iz zbirke Pаje Jovаnovićа.

Stručnu sаrаdnju Pošti Srbije nа izdаnju prigodnih poštаnskih mаrаkа pružili su Srpskа Akаdemijа Nаuke i Umetnosti, Nаrodnа bibliotekа Srbije, Istorijski muzej Srbije, Vojni muzej i Muzej grаdа Beogrаdа.

Izložbа je otvorenа od 21. novembrа do 5. decembrа 2012. godine.

09.10.2012. – 09.02.2013. godine

Izložbа „Jedinice veze Srpske vojske u Balkanskim ratovima 1912-1913"

Povodom 9. oktobra, Svetskog dana pošte, u PTT muzeju postavljena je izložba koja se sastoji iz dve celine: "Jedinice veze u Balkanskim ratovima, 1912-1913" i "Albumi islustrovanih poštanskih karata Samsona Černova kao sredstvo propagande Srbije i srpske vojske".

Otvaranje izložbe

Otvaranje izložbe

Postavka izložbe

Postavka izložbe

Posetioci izložbe

Posetioci izložbe

Deo postavke

Deo postavke

Izložbom "Jedinice veze Srpske vojske u Balkanskim ratovima 1912-1913" PTT muzej se priključuje obeležavanju 100-godišnjice početka ratova za oslobođenje srpskih krajeva od ropstva pod Turcima. Srpska vojska je u mirnodopskim uslovima, pre početka Balkanskih ratova, raspolagala osnovnim komandnim kadrom i komunikacionim sredstvima koji su zadovoljavali potrebe vojske u doba mira. U slučaju aktiviranja rezervnog sastava srpske vojske ili mobilizacije u vreme rata, potrebe Srpske vojske za jedinicama veze, osposobljenim ljudstvom i specifičnom komunikacionom opremom su se uvećavale. Jedini izvor stručnog kadra i odgovarajućih sredstava bile su jedinice poštansko - telegrafske mreže Kraljevine Srbije.

Neposredno pred početak Balkanskog rata, zatvoren je jedan broj pošta u Srbiji, a ljudstvo i sredstva su mobilisani za potrebe srpske vojske. Broj tako mobilisanog ljudstva i sredstava prevazilazio je broj jedinica veze u mirnodopskim uslovima, pa se, kada se govori o jedinicama veze u Balkanskim ratovima, govori o nastavku funkcionicanja Kraljevske srpske pošte i telegrafa u sastavu srpske vojske.

U oslobođenim krajevima su, neposredno po oslobođenju, otvarane srpske pošte, u kojima je već sutradan funkcionisao javni poštansko - telegrafski saobraćaj, a na pošiljkama su se nalazili otisci srpskih poštanskih žigova, koji su unapred bili izrađeni i spremni za upotrebu odmah po oslobođenju.

Pošte su, u prvo vreme, odnosno 1912. godine, funkcionisale pod vojnom upravom, a sledeće, 1913. godine bile su potpuno uključene u redovan unutrašnji poštanski saobraćaj Kraljevine Srbije.

Važno je napomenuti da su vojne pošte, koje su funkcionicale u jedinicama srpske vojske, radile po zakonima i pravilnicima srpske civilne pošte.

Izložba "Albumi ilustrovanih poštanskih karata Samsona Černova" posvećena je radu fotografa Samsona Černova, koji je na jedan novi i do tada nepoznat način propagirao Kraljevinu Srbiju i srpsku vojsku, prikazujući njene uspehe i žrtve tokom ratova od 1912. do 1918. godine.

Za propagandu su korišćene fotografije, štampane kao ilustrovane poštanske karte odnosno razglednice, koje su poštanskim sredstvima prenosa obišle Zemljinu kuglu i na taj način pronosile slavu srpske vojske u pobedama protiv neprijatelja ili obaveštavale svet o svirepostima i zločinima koje je neprijateljska vojska činila prema civilnom stanovništvu i zarobljenicima.

Samson Černov, Rus po rođenju, zajedno sa saborcima iz srpske vojske prešao je albansku golgotu i bio u prvim borbenim redovima, beležeći foto aparatom ili filmskom kamerom potresne i nezaboravne slike, dokumente o teškim i slavnim vremenima iz istorije Kraljevine Srbije.

Pored snimanja u Srbiji, Samson Černov je, tokom rata, putovao po Evropi i Americi, izlagao svoje fotografije i držao predavanja o Srbiji i srpskom narodu i na taj način ih uspešno propagirao.

01.10. – 04.10.2012. godine

Konferencija Unije srednjeevropskih tehničkih muzeja

Muzej nauke i tehnike u Beogradu bio je domaćin 22. konferencije Unije srednjeevropskih tehničkih muzeja, koja je održana u periodu od 1. do 4.10.2012. godine. Na konferenciji je učestvovalo dvadeset muzeja iz devet evropskih zemalja.

PTT muzej bio je domaćin konferencije, 3.10.2012. godine, u periodu od 9 do 12:10 časova. Učesnike konferencije pozdravila je direktorka Samostalnog sektora za korporativni marketing i velike korisnike, Maja Batanjski, a u radnom delu konferencije rukovodilac Službe za poslove PTT muzeja, Ljiljana Đorđević, prezentovala je rad sa temom "Lična karta PTT muzeja – "The identity card of the PTT museum".

Otvaranje konferencije

Otvaranje konferencije

Posetioci

Posetioci

Predavanje

Predavanje

Predavanje

Predavanje

24.05. – 30.05.2012. godine

Izložba „Mladost 2012"

24. maja u PTT muzeju otvorena je sedma izložba „Mladost 2012", na kojoj su predstavljene slike i skulpture naših mladih umetnika koji su učestvovali na nagradnom konkursu Niške art fondacije.

Izložba će biti otvorena za posetioce do 30. maja 2012. godine.

30.04. – 30.05.2012. godine

Izložba nameštaja mladih dizajnera

Republika Srbija Ministarstvo poljoprivrede, trgovine, šumarstva i vodoprivrede i Niš Art Foundation pozivaju Vas na

Izložbu nameštaja mladih dizajnera Srbije

nagrađenih na konkursu Ministarstva poljoprivrede, trgovine, šumarstva i vodoprivrede Republike Srbije i Niš Art Fondacije.

Nameštaj je izrađen u fabrici nameštaja SIMPO, Vranje.

Ponedeljak, 30. april 2012. u 19 sati, Muzej Pošte Srbije, Majke Jevrosime broj 13.

Izložba nameštaja će biti otvorena za posetioce do 31.05.2012. godine.

Zoran Mojsilović, I nagrada, Karolina Cileg, II nagrada i Vesna Pejović i Jelena Milojević, III nagrada.

Sofa

Sofa

Radna soba

Radna soba

07.04. – 30.04.2012. godine

Izložba "Ka novoj postavci"

Povodom završetka radova na rekonstrukciji enterijera PTT muzeja 7. aprila 2012. godine otvorena je izložba "Ka novoj postavci".

Izložbom je predstavljen pregled razvoja poštanskog saobraćaja i telekomunikacija, sa reprezentativnim eksponatima iz poštanske, tehničke i filatelističke zbirke, uz prateća dokumenta i fotografije.

Autor izložbe je Sonja Zimonić, direktor Muzeja nauke i tehnike.

Dizajn izložbe uradio je Marko Jovanović.

Zgrada u Palmotićevoj

Zgrada u kojoj se nalazi muzej

Stalna postavka

Stalna postavka

Pisaća mašina

Pisaća mašina

Poštanska truba

Poštanska truba

Za optimalni pregled sadržaja sajta preporučujemo: Internet Explorer v8, Mozilla Firefox i Google Chrome